Onbekende afschrijving op je rekening: wie zit erachter en wat doe je?

Hoe kom je erachter wie geld van je rekening heeft afgeschreven?

Je ziet wie er achter een afschrijving zit door de details van de transactie te openen: de naam van de winkel staat vaak in de uitgebreide omschrijving, en die zie je bij de meeste banken pas als je op de afschrijving klikt (Consumentenbond, 2026). Staat daar een betaaldienstverlener, dan zoek je de betaling op bij die dienst. Bij Rabobank open je een transactie van het bedrijf, scrol je naar beneden en kies je 'Vergelijkbare transacties'; dan zie je alle afschrijvingen van dat bedrijf onder elkaar (Rabobank, 2026).

Zo vind je wie er achter een afschrijving zit, in vijf stappen

1. Open de details van de afschrijving. Klik of tik in je bankapp op de afschrijving en lees de uitgebreide omschrijving; daar staat vaak de naam van de winkel (Consumentenbond, 2026).
2. Kijk welk soort betaling het is. Staan er een Incassant-ID en een machtigingskenmerk bij, dan is het een incasso; een betaling met je pas heeft die geen van beide. BEA staat voor BEtaalAutomaat, een kaartbetaling aan de toonbank (Betaalvereniging Nederland, 2026). Bij een iDEAL-betaling staat iDEAL in de omschrijving, met de naam van wie het geld ontving. Hoe je de twee incassogegevens leest, staat in de gids over het Incassant-ID en het machtigingskenmerk lezen.
3. Zoek een betaaldienstverlener op in zijn zoektool. Adyen, Buckaroo, Mollie, MultiSafepay, Pay.nl en Stripe hebben een tool waarmee je opzoekt bij welk bedrijf je hebt betaald (Consumentenbond, 2026). Welke gegevens je daarvoor nodig hebt, staat in de tabel met namen op je afschrift.
4. Zoek een onbekende bedrijfsnaam op. Een andere naam is vaak die van het bedrijf achter de winkel, bijvoorbeeld de naam waaronder het bij de KvK staat (Consumentenbond, 2026). ING geeft bij creditcardbetalingen dezelfde tip: zoek de bedrijfsnaam op, kijk naar je eerdere transacties en doorzoek je mailbox, ook de spam, rond de datum van de betaling (ING, 2026).
5. Kom je er niet uit, neem dan contact op. Eerst met de winkel of de betaaldienstverlener; daar kun je een onduidelijke naam ook melden, zodat ze die aanpassen. Reageren ze niet, dan kun je bij een iDEAL-betaling klagen bij iDEAL (Wero), met een leesbare kopie van de volledige afschriftregel inclusief de uitgebreide omschrijving, zodat Currence de betaaldienst kan opsporen (Consumentenbond, 2026). Heb je de betaling niet zelf gedaan of goedgekeurd, bel dan meteen je bank: zie geld afgeschreven zonder toestemming.

Martia leest dezelfde omschrijving die je bank doorgeeft. Je kunt Martia dus in het Nederlands naar een afschrijving vragen, maar Martia ziet niet meer dan wat de bank laat zien; meer daarover bij vraag het Martia.

Een afschrijving van maanden geleden terugvinden

Een betaling die je niet hebt toegestaan, kun je tot 13 maanden na de valutadatum bij je bank melden (artikel 7:526 lid 1 BW). Zie je pas laat dat er iets niet klopt, dan heb je dus oudere afschriften nodig. Hoe je die per bank downloadt, lees je in de gids over oudere afschriften of je jaaroverzicht downloaden.

Welke namen zie je op je afschrift? Betaaldienstverleners en wat erachter zit

Een betaaldienstverlener verwerkt de betaling voor een webshop, en daardoor kan zijn naam op je afschrift staan in plaats van die van de winkel; ook een terugbetaling na een retour komt soms binnen op naam van de betaaldienstverlener (Consumentenbond, 2026). Rabobank noemt Mollie, Adyen, Buckaroo en MultiSafepay als voorbeelden (Rabobank, 2026). Bij een iDEAL | Wero-betaling staat altijd de naam van het bedrijf dat de betaling ontving, en dat is in veel gevallen niet het bedrijf waar je het product of de dienst afnam (iDEAL, 2026). Webshops moeten bij iDEAL wel een duidelijke, herkenbare handelsnaam doorgeven, en Mastercard en Visa eisen dat ook bij kaartbetalingen (Consumentenbond, 2026).

Bronnen: Consumentenbond, Onduidelijke namen op je bankafschrift (2026), Mollie, Buckaroo, Adyen, MultiSafepay, Pay., Stripe, Amazon, Google Play Help en Apple Support (2026). Voor CM*PinDirect en Pay.nl noemt de Consumentenbond (2026) de route.

Adyen op je afschrift: wat betekent ADYB in een rekeningnummer?

Adyen verwerkt betalingen voor online handelaren en noemt zelf Hellofresh, Spotify en Groupon als voorbeelden. Controleer je betaling met het referentienummer en ga met vragen naar de handelaar. Kom je er samen niet uit en denk je aan fraude, dan adviseert Adyen dringend om contact op te nemen met je bank; Adyen kan zelf geen terugbetalingen regelen of abonnementen stopzetten (Adyen, 2026).

Soms zoek je op een rekeningnummer in plaats van op een naam. In een Nederlands IBAN zijn de vier letters na NL de IBAN-afkorting van de bank waar de rekening loopt (Betaalvereniging Nederland, 2026). ADYB hoort volgens de BIC-lijst van de Betaalvereniging bij Adyen, met BIC ADYBNL2A (BIC-lijst NL, 2025). Staat ADYB in het IBAN van de tegenpartij, dan loopt die rekening dus bij Adyen.

Stripe en MultiSafepay: betalen en terugvragen

Zie je STRIPE op je afschrift, dan zoek je de afschrijving op met de beveiligde zoektool van Stripe. Denk je dat je slachtoffer bent van fraude, vraag dan een chargeback aan bij je bank: chargebacks zijn een kenmerk van de kaartnetwerken van Visa, Mastercard en American Express (Stripe Support, 2026). MultiSafepay heeft een zoektool, 'Find your transaction', maar kan een bestelling niet annuleren en geen geld terugbetalen; daarvoor ga je naar de webshop (MultiSafepay, 2026). Een afschrijving van Stichting Pay betekent volgens Pay. een aankoop bij een winkel die zijn betalingen via Pay. laat lopen (Pay., 2026).

Google, Apple en PayPal op je afschrift

Een Google Play-aankoop staat op je overzicht als 'GOOGLE*naam app-ontwikkelaar', 'GOOGLE*app-naam' of 'GOOGLE*type content', bijvoorbeeld GOOGLE*Boeken. Heeft de afschrijving niet een van die notaties, dan is ze volgens Google niet afkomstig van Google Play. Denk je aan fraude bij een betaling met creditcard, pinpas of PayPal, dan kan Google alleen binnen 120 dagen na de transactiedatum iets doen; daarna ga je naar de fraudeafdeling van je kaartuitgever of PayPal (Google Play Help, 2026).

Apple kan meerdere aankopen en abonnementen samenvoegen op één factuur, en ook aankopen van gezinsleden kunnen een afschrijving verklaren. Je aankoopgeschiedenis bekijk je op reportaproblem.apple.com, waar je ook op het bedrag kunt zoeken (Apple Support, september 2026). Bij PayPal, Klarna en Afterpay moet je vaak in de online omgeving of de app van het betaalmiddel terugzoeken waar je hebt betaald (Consumentenbond, 2026).

Waarom wordt er geld van mijn rekening afgeschreven dat ik niet herken?

Een afschrijving die je niet herkent, is niet altijd fraude: de bronnen in deze gids noemen een reeks gewone verklaringen, van een andere naam dan je verwacht tot een aankoop van een gezinslid. Loop deze lijst na voordat je je bank belt, behalve als je zeker weet dat je niets hebt gekocht of goedgekeurd: dan bel je meteen.

• De naam van een betaaldienstverlener of van het bedrijf achter de winkel. Zie de tabel met namen hierboven.
• Een abonnement dat doorliep. Een abonnement dat je vergeten was, valt pas op als je je afschrift naloopt. Hoe je uitzoekt welke abonnementen je hebt, staat in de gids over abonnementen opzeggen.
• Amazon. Een onbekende afschrijving van Amazon is volgens Amazon waarschijnlijk een Prime-betaling, een betaling voor een digitale dienst, een Amazon Pay-transactie of een bankmachtiging (Amazon, 2026). Meer in Amazon EU SARL op je afschrift.
• Een loterij of een goed doel. Buckaroo Stichting Derdengelden kun je zien na een online aankoop, een automatische incasso of een donatie (Buckaroo, 2026). Hoe je zo'n incasso stopt, staat bij een incasso via Buckaroo stopzetten en bij een loterij-incasso opzeggen.
• Achteraf betalen. Een termijn van Klarna of Afterpay zoek je terug in de app van het betaalmiddel (Consumentenbond, 2026); wat er gebeurt als je een termijn mist, lees je in Klarna te laat betalen.
• Een aankoop van een gezinslid. Bij Apple kunnen aankopen van gezinsleden een afschrijving verklaren (Apple Support, 2026).
• Een bedrijf dat klanten overnam. Een bedrijf dat klanten en contracten van een ander bedrijf overneemt, heeft geen nieuwe machtiging nodig (Consumentenbond, 2026). Zo kan er ineens een onbekende naam bij een bekende incasso staan.
• Een ander bedrag dan anders. Een bedrijf mag het bedrag van een incasso alleen verhogen als de voorwaarden dat toestaan en na een aankondiging vooraf; ben je het er niet mee eens, dan kun je de incasso altijd terugboeken (Consumentenbond, 2026).
• Twee keer afgeschreven na één pinbetaling. Dat wordt meestal vanzelf hersteld. Heb je na 3 werkdagen nog steeds niets terug, neem dan contact op met je bank (Consumentenbond, 2026).
• De Belastingdienst of het CJIB. Betaal je niet na een aanmaning en een dwangbevel, dan kunnen de Belastingdienst of het CJIB zonder jouw toestemming geld van je rekening laten afschrijven (Betaalvereniging Nederland, 2026); zie Belastingdienst of CJIB.

Kun je een afschrijving terugdraaien? Per soort betaling

Alleen een incasso kun je zelf terugboeken; een iDEAL-betaling, een pinbetaling en een overboeking zijn onherroepelijk, en een creditcardbetaling betwist je bij de uitgever van je kaart. Veel betalingen zijn onherroepelijk: alleen de ontvanger kan ze terugbetalen (Betaalvereniging Nederland, 2026). Eén regel geldt voor elke soort: een betaling die je niet zelf hebt toegestaan, meld je onverwijld en uiterlijk 13 maanden na de valutadatum bij je bank (artikel 7:526 lid 1 BW).

Bronnen: ACM ConsuWijzer (2026), iDEAL (2026), Consumentenbond (2026), Rabobank (2026), ICS (2026), ING (2026), Betaalvereniging Nederland (2026); codes: ING, CSV-formaat januari 2026 en Rabobank, transactiecodes juli 2026. Wat de andere codes en afkortingen op je afschrift betekenen, lees je in je afschrift leren lezen (BEA, iDEAL, SEPA Incasso).

Hoe lang na betaling kun je storneren?

Storneren kan alleen bij een incasso, niet bij een betaling die je zelf deed. Elke incasso kun je tot 8 weken na de afboeking laten terugboeken, zonder reden. Is een incasso ouder dan 8 weken en onterecht, bijvoorbeeld omdat er geen geldige machtiging was, dan meld je dat tot 13 maanden na de afschrijving bij je eigen bank; was de incasso toch terecht, dan kunnen de kosten van het onderzoek aan jou worden doorberekend (Betaalvereniging Nederland, 2024). Per bank uitgelegd staat het in een incasso terugboeken of stopzetten.

Kun je een iDEAL-betaling terugdraaien?

Nee: een goedgekeurde iDEAL | Wero-betaling kun je niet terugdraaien, net als een overboeking of een pinbetaling in een winkel (iDEAL, 2026). Wil je je geld terug, neem dan contact op met de partij die je hebt betaald. iDEAL | Wero is een gegarandeerde online overboeking: eerst een betaalbevestiging in realtime, daarna een onherroepelijke overboeking naar de rekening van de ontvanger. Is je aankoop niet geleverd, dan verwijst iDEAL naar ConsuWijzer voor praktisch advies over je rechten (iDEAL, 2026).

Kopersbescherming zoals bij een creditcard, PayPal of Klarna heb je bij iDEAL en bij een overschrijving niet; Wero, het nieuwe iDEAL, zal die wel bieden (Consumentenbond, 2026). In oktober 2026 worden alle Nederlandse banken op Wero aangesloten, en de overstap van iDEAL naar Wero moet op 31 december 2027 klaar zijn (Betaalvereniging Nederland, juli 2026).

Kun je een pinbetaling terugdraaien?

Een pinbetaling die je zelf hebt goedgekeurd, kan je bank niet ongedaan maken. Heb je per ongeluk twee keer betaald, dan kan de winkelier één betaling teruggeven; ben je één keer afgerekend maar twee keer afgeschreven, dan wordt dat meestal vanzelf hersteld, en anders neem je na 3 werkdagen contact op met je bank (Consumentenbond, 2026). Rabobank laat je een betaling met je creditcard of betaalpas onder voorwaarden betwisten (Rabobank, 2026), en met een nieuwe debitcard kan kopersbescherming gelden (Consumentenbond, 2026). Heb je de pinbetaling helemaal niet zelf gedaan, dan is het een niet-toegestane betaling: meld die bij je bank (artikel 7:526 BW).

Kan je een overboeking of overschrijving terugdraaien?

Nee: een overboeking die de bank correct heeft uitgevoerd, is onherroepelijk, en de betaler en de banken kunnen haar niet terugdraaien (Betaalvereniging Nederland, 2026). Alleen de ontvanger kan het geld vrijwillig teruggeven (Betaalvereniging, Onverschuldigde Betalingen en Herstelboekingen). Wat je wel kunt doen:

1. Vraag het terug. Stuur een tweede overboeking van 1 eurocent naar dezelfde ontvanger, met in de omschrijving het verzoek om het geld terug te boeken (Betaalvereniging Nederland, 2026). Je kunt ook je bank vragen om het terug te halen (Consumentenbond, 2026).
2. Reageert een particuliere ontvanger niet, vraag je bank dan de Procedure Onverschuldigde Betaling (POB) toe te passen. Ben je opgelicht, doe dan eerst aangifte en gebruik de PNBF (Betaalvereniging Nederland, 2026); zie zelf geld overgemaakt aan een oplichter.
3. Let op de voorwaarden. POB en PNBF gelden alleen voor een overboeking die je zelf deed, minder dan 13 maanden geleden, die niet is terugbetaald, tussen twee IBAN's die met NL beginnen en bij banken die lid zijn van de Betaalvereniging. Een betaling met pinpas, creditcard of iDEAL is geen overboeking; een Tikkie wel (Betaalvereniging Nederland, 2026).

De Procedure Herstelboekingen tussen banken is bedoeld voor fouten van de bank en grote batches, niet voor een enkele overboeking die je zelf verkeerd invoerde (Betaalvereniging Nederland, 2026). Sinds oktober 2025 controleren banken in alle 41 SEPA-landen bij iedere digitale Europese overboeking of naam en IBAN bij elkaar passen (Betaalvereniging Nederland, IBAN-Naam Check). Krijg je daarbij een waarschuwing, kijk dan nog eens goed voordat je betaalt.

De Belastingdienst of het CJIB heeft zonder toestemming geld afgeschreven

Dan gaat het om een overheidsvordering. De Belastingdienst of het CJIB voert die uit als je niet betaalt na een aanmaning en een dwangbevel, en je bank moet eraan meewerken: deze afschrijving kan je bank niet terugdraaien. Het bedrag kan in kleinere afschrijvingen worden gesplitst. Controleer of je genoeg overhoudt volgens de beslagvrije voet; houd je minder over, bel dan de BelastingTelefoon (Betaalvereniging Nederland, 2026). Let ook op bij betaalverzoeken op naam van de Belastingdienst: de Belastingdienst en Dienst Toeslagen zijn op 1 mei 2026 voor hun huisbank overgestapt van ING naar Rabobank, en hebben dus nieuwe rekeningnummers (Betaalvereniging Nederland, 2026). Loopt het achterstallige bedrag op, lees dan hoe je uit de schulden komt.

Kun je een creditcardbetaling terugdraaien?

Een creditcardbetaling draai je niet zelf terug, maar je kunt haar wel betwisten bij de uitgever van je kaart: dat heet de chargeback-regeling, ook wel aflevergarantie of GeldTerugService (Consumentenbond, 2026). Bijna alle creditcards in Nederland, van Mastercard, Visa en American Express, bieden die mogelijkheid. Hoeveel tijd je hebt, hangt af van de voorwaarden van je kaart, en soms telt die termijn vanaf de levering (Consumentenbond, 2026). Een chargeback kan bijvoorbeeld bij fraude, bij een online bestelling die nep blijkt, bij een abonnement dat je al had opgezegd of als een bedrijf failliet gaat voordat het levert; bij de creditcards van Rabobank valt een faillissement er volgens de Consumentenbond uitdrukkelijk niet onder.

Bronnen: ICS, bijgewerkt 13 augustus 2026, ING (2026), Rabobank (2026). In het creditcardoverzicht van de Consumentenbond staat de uitgever als “ICS (onder andere van ABN AMRO, ASN Bank, Mastercard)” (Consumentenbond, 2026). Kijk bij twijfel op je kaart of in je app wie je kaart uitgeeft.

Een creditcardbetaling betwisten in vier stappen

1. Neem eerst contact op met de verkoper. ING, ICS en Rabobank vragen allemaal dat je het eerst zelf probeert op te lossen.
2. Bewaar je bewijs. Denk aan de bestelbevestiging, je mails met de verkoper en, bij een opgezegd abonnement, het bewijs van opzegging. Rabobank kan bij bijvoorbeeld een hotel of autohuur om de boekingsbevestiging vragen (Rabobank, 2026).
3. Betwist de betaling binnen de termijn, in de app of op de site van de uitgever van je kaart (zie de tabel).
4. Is je kaart misbruikt, blokkeer haar dan meteen. ICS vraagt je bij verdachte transacties zo snel mogelijk de ICS Servicedesk te bellen en direct aangifte te doen (ICS, 2026); een betaling zonder toestemming meld je bij ING direct via de Alarmlijn (ING, 2026). Na je melding heeft verder gebruik van je kaart geen financiële gevolgen voor je, tenzij je frauduleus handelde (artikel 7:529 lid 4 BW).

ING noemt in zijn GeldTerugService onder meer een onterechte afschrijving, niets geleverd na 30 dagen, een verkeerd of beschadigd product, een beloofde terugbetaling die na 15 dagen nog niet binnen is, een betaling die je niet herkent en een abonnement dat je onbewust hebt afgesloten (ING, 2026). Rabobank behandelt geen betwisting als je niet direct aan de verkoper betaalde, als je ontevreden bent over een geleverde dienst of bij een donatie via crowdfunding (Rabobank, 2026).

Hoelang duurt een terugbetaling op je creditcard?

Bij ICS kan de procedure maanden duren; een kansrijke betwisting wordt alvast voorlopig van je saldo afgetrokken (ICS, 2026). Bij Rabobank kan het tot 30 dagen duren voordat je verzoek in behandeling gaat; daarna volgt een tijdelijke vergoeding of een afwijzing, en dat kan tot 3 maanden duren (Rabobank, 2026). ING streeft ernaar binnen 6 weken te antwoorden zodra alle documenten binnen zijn (ING, 2026).

Betaald via PayPal met je creditcard?

Dan heb je geen dubbele bescherming. Heb je een geschil via PayPal gestart, dan is een betwisting bij de creditcardmaatschappij niet meer mogelijk (Consumentenbond, 2026). Kies dus één route.

Geld afgeschreven zonder toestemming: wat doe je bij fraude?

Is er geld van je rekening gestolen, of heb je een betaling niet zelf gedaan of goedgekeurd, neem dan altijd direct contact op met je bank: soms kan de bank het geld (deels) nog terughalen of een betaling tegenhouden (Consumentenbond, 2026). Daarna doe je aangifte en meld je het bij de Fraudehelpdesk; dat zijn ook de stappen die de Nederlandse Vereniging van Banken noemt (NVB, 2026).

Wat te doen bij bankfraude, in vijf stappen

1. Bel je bank en blokkeer je pas, kaart of app. Je bank moet het altijd en kosteloos mogelijk maken om verlies, diefstal of misbruik te melden, en blokkeert verder gebruik zodra je dat doet; tot 18 maanden later kun je een bewijs van je melding vragen (artikel 7:525 BW). ING noemt voor een creditcardbetaling zonder toestemming de Alarmlijn, Rabobank is voor een betaling met je creditcard of betaalpas zonder toestemming dag en nacht bereikbaar, en een pas laat je ook blokkeren via de Bankpassen Meldcentrale (ING, Rabobank en Consumentenbond, 2026). Zoek het nummer zelf op de site van je bank op.
2. Meld de transactie, uiterlijk binnen 13 maanden. Je meldt een niet-toegestane betaling onverwijld en uiterlijk 13 maanden na de valutadatum (artikel 7:526 lid 1 BW). Je bank betaalt het bedrag dan onmiddellijk terug, uiterlijk aan het einde van de eerstvolgende werkdag, en zet je rekening terug in de toestand zoals die geweest zou zijn zonder die betaling (artikel 7:528 lid 1 en 2 BW). De uitzondering: de bank heeft redelijke gronden om fraude te vermoeden en meldt die schriftelijk aan de AFM (artikel 7:528 lid 3 BW).
3. Doe aangifte bij de politie. “Ben je slachtoffer van fraude? Doe altijd aangifte bij de politie.” Je hebt die aangifte ook nodig voor de PNBF en voor een civiele zaak (Consumentenbond, 2026). Ben je opgelicht via een webwinkel waarvan je de domeinnaam kent, dan doe je aangifte via politie.nl (Politie, 2026).
4. Meld het bij de Fraudehelpdesk. De Fraudehelpdesk is het eerste loket bij oplichting (Fraudehelpdesk, 2026), en de NVB raadt aan je melding daar te doen, ook als je geen schade hebt; voor steun kun je terecht bij Slachtofferhulp (NVB, 2026).
5. Is je identiteit misbruikt? Dan is het in veel gevallen verstandig om direct je bank te informeren en aangifte te doen. Verzamel bewijs, zoals kopieën van bankafschriften en brieven van incassobureaus, meld het bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI) en betaal een incassobureau niet voor kosten waar je niets mee te maken had (Rijksoverheid, 2026).

Wat doe je als de bank je rekening blokkeert?

Vermoedt je bank fraude en blokkeert ze je rekening, neem dan direct contact op met je bank en leg uit dat je slachtoffer bent van bankfraude, zoals bank spoofing of phishing. Maak daarna schriftelijk bezwaar en doe aangifte (Het Juridisch Loket, 2026).

Hoe vaak komt betaalfraude voor?

In 2025 waren 7 op de 100.000 betalingen frauduleus, ongeveer 1.800 van de 27 miljoen betalingen per dag. Het aantal frauduleuze transacties steeg met 30% tot ongeveer 658.000, het fraudebedrag met 22% tot € 198 miljoen. Kaartfraude kwam het vaakst voor: 514.000 transacties, ruim een kwart meer dan in 2024, voor ongeveer € 41 miljoen, tegen € 36 miljoen een jaar eerder. De stijging zat vooral bij online betalingen, waar vaak gestolen kaartgegevens worden gebruikt, bijvoorbeeld buitgemaakt via phishing; aan de fysieke kassa gaat het juist vaker om misbruik van verloren of gestolen passen of creditcards (DNB, juni 2026).

Bij Europese overboekingen steeg het aantal fraudegevallen met 55% tot 129.000, voor ongeveer € 148 miljoen. Bij die vorm van fraude worden mensen vaak misleid om zelf geld over te maken, bijvoorbeeld door een nepfamilielid, bij beleggingsfraude of bij bankhelpdeskfraude. De bedragen tellen ook betalingen mee die later zijn teruggeboekt of vergoed: “De cijfers laten dus niet zien hoeveel schade er daadwerkelijk geleden is.” Ze dekken ongeveer twee derde van de markt, en cijfers over fraude met e-geld, incasso's, wereldwijde overboekingen en overboekingen binnen dezelfde bank worden nog niet gepubliceerd (DNB, 2026).

Bankfraude: krijg je je geld terug?

Ontken je dat je toestemming gaf, dan moet je bank bewijzen dat de betaling is geauthenticeerd en juist is geregistreerd en geboekt (artikel 7:527 lid 1 BW). Dat je pas of code is gebruikt, is daarbij niet altijd genoeg: de bank moet ondersteunend bewijs leveren als ze fraude of grove nalatigheid van jouw kant wil aantonen (artikel 7:527 lid 2 BW). Vroeg je bank geen sterke cliëntauthenticatie, dan draag je geen verlies, tenzij je frauduleus handelde (artikel 7:529 lid 3 BW). Sterke authenticatie is niet altijd verplicht, bijvoorbeeld bij terugkerende betalingen na een eerste betaling met sterke authenticatie, en meestal niet bij bedragen onder de € 30 (Consumentenbond, 2026). Was het niet frauduleus of opzettelijk, dan kan een rechter je aansprakelijkheid nog beperken (artikel 7:529 lid 2 BW). De wettekst staat op wetten.overheid.nl (Boek 7 BW, versie 8 oktober 2026).

Wat zijn de veiligheidsregels van je bank?

De regels voor veilig betalen, internetbankieren en mobiel bankieren zijn volgens de Consumentenbond voor alle banken hetzelfde, en de Consumentenbond vat ze samen in vijf punten (Consumentenbond, 2026):

1. Houd je beveiligingscodes geheim.
2. Laat niemand anders je pas gebruiken.
3. Beveilig de apparaten waarmee je bankiert.
4. Controleer je rekening.
5. Meld incidenten direct bij je bank en volg de aanwijzingen van je bank op.

Een regel niet volgen maakt je volgens de Consumentenbond niet automatisch schuldig: je bank beoordeelt per geval of er sprake is van grove nalatigheid. Ben je het niet eens met je bank, dien dan schriftelijk een klacht in via de Interne Klachtenprocedure (IKP) van je bank, en daarna eventueel bij het Kifid (Consumentenbond, 2026).

Bankhelpdeskfraude: wat vergoedt de bank?

Bij bankhelpdeskfraude belt iemand die zich voordoet als medewerker van je bank. Een echte bank vraagt nooit om je inloggegevens of pincodes, en je hoeft nooit geld over te maken naar een ‘veilige rekening’; hang op, zoek het nummer van je bank zelf op en bel terug (Fraudehelpdesk, 2026). Je bank belt je ook nooit om te zeggen dat je je geld moet veiligstellen of naar een ‘kluisrekening’ moet overboeken (Consumentenbond, 2026).

Omdat je het geld zelf overmaakt, vergoedt de bank deze fraude eigenlijk niet, maar er is wel een coulanceregeling (Consumentenbond, 2026). Die geldt alleen voor bankhelpdeskfraude, niet voor andere fraude waarbij je de transacties zelf goedkeurt (NVB, coulancekader). Het deel dat wordt vergoed, daalt: in 2022 werd nog 89% van de schade vergoed, in 2025 en 2026 rond de helft (Consumentenbond, 2026). Volgens de NVB was de schade door bankhelpdeskfraude in 2025 € 25,8 miljoen, bij net geen 5.900 slachtoffers, en werd iets meer dan 45% van de schade bij particulieren vergoed (NVB, april 2026).

Zelf geld overgemaakt aan een oplichter: de PNBF

Maakte je het geld zelf over, dan vergoedt de bank het bedrag meestal niet; de eerste stap is dan de PNBF (Consumentenbond, 2026). Met die procedure, die er sinds 1 januari 2021 is, vraag je via je bank de naam en het adres op van wie het geld ontving (Fraudehelpdesk, folder 2025). Ze is bedoeld voor oplichting door nepverkopers en nepwebshops, en voor oplichting via berichten of de telefoon (Consumentenbond, 2026). Zo werkt het:

1. Doe eerst aangifte. De bank heeft een kopie van je aangifte nodig. Bij een aankoop via internet moet het IBAN van de ontvanger op de politielijst van verdachte rekeningnummers staan (Betaalvereniging Nederland, 2026); volgens de Fraudehelpdesk komt een IBAN in dat register na 3 aangiften (Fraudehelpdesk, 2025). Bij een nepwebshop heb je de waarschuwing van de politie nodig, die je pas krijgt na minstens 3 meldingen over die webshop (Consumentenbond, 2026).
2. Je bank schrijft de ontvanger aan. Die krijgt 21 dagen om te reageren, door terug te betalen of bezwaar te maken (Betaalvereniging Nederland, 2026). Betaalt de ontvanger niet, dan krijg je de naam, het adres en de woonplaats; vaak is dat een geldezel en niet de oplichter zelf (Consumentenbond, 2026).
3. Gebruik de gegevens alleen voor een civiele zaak. De bank kan niet beloven dat de gegevens kloppen, en je mag geen eigen rechter spelen of de gegevens openbaar maken (Fraudehelpdesk, 2025). Zelfs als de kantonrechter je gelijk geeft, is er geen garantie dat het geld wordt teruggestort (Betaalvereniging Nederland, 2026).

De PNBF werkt alleen bij een betaling aan een Nederlands IBAN. Daardoor vallen buitenlandse rekeningnummers en bijna alle betalingen aan webwinkels af, omdat die vaak niet rechtstreeks naar de rekening van de winkel gaan maar via een betaaldienstverlener (Consumentenbond, 2026). Ben je opgelicht door een bedrijf, doe dan (online) aangifte tegen het bedrijf en meld het bij je bank: alleen bedrijven die bij de KvK staan ingeschreven, kunnen een contract afsluiten voor iDEAL, kaartbetalingen of incasso's, en na meerdere aangiften kan hun betaaldienstverlener het contract stoppen. Een klacht over een betaaldienstverlener probeer je altijd eerst met die dienst op te lossen, daarna bij het Kifid (Betaalvereniging Nederland, 2026).

Wat gebeurt er als er geld van iemand anders op je rekening staat?

Wie zonder rechtsgrond geld aan een ander betaalt, mag dat als onverschuldigd betaald terugvorderen, en bij geld gaat het om hetzelfde bedrag (artikel 6:203 BW). Krijg je een verzoek om een verkeerde betaling terug te betalen, dan kan de betaler ook de POB laten toepassen: je krijgt dan 21 dagen om terug te betalen of bezwaar te maken, en daarna kunnen je naam en adres naar de betaler gaan (Betaalvereniging Nederland, 2026). Leen je rekening of pas nooit uit aan een ander: wie dat als geldezel doet, is strafbaar, en banken doen aangifte van geldezels bij politie en justitie en registreren hen in hun incidentenwaarschuwingssysteem (Veilig Bankieren, 2026).

Vraag het Martia over je eigen afschrift

Martia is de AI waarmee je in het Nederlands over je eigen geld praat: je vraagt naar een afschrijving op bedrag en datum, en het antwoord komt uit je echte transacties. Voor een onbekende afschrijving heb je drie dingen nodig: het bedrag, de datum en de omschrijving. Je vraagt het Martia op bedrag, datum of een woord uit de omschrijving, en Martia zoekt in de transacties van de rekeningen die je hebt gekoppeld. Vragen die daarbij goed werken:

• “Wat is de afschrijving van € 34,95 op 6 oktober, en heb ik eerder aan dezelfde partij betaald?”
• “Welke afschrijvingen tussen € 30 en € 40 had ik de afgelopen drie maanden?”
• “Wat heb ik dit jaar via Mollie en Adyen betaald, en met welke omschrijving?”

Martia ziet wat je bank doorgeeft, niet meer. Staat er alleen “Stg Mollie Payments”, dan weet Martia de winkel ook niet; neem dan de datum en het bedrag uit het antwoord over in de zoektool van Mollie. Martia kan je rekeningen alleen lezen, via Enable Banking, een vergunninghoudende dienst voor rekeninginformatie; Martia heeft zelf geen vergunning. Martia blokkeert, betwist of draait geen betaling terug en herkent geen fraude voor je: terugboeken, betwisten en blokkeren doe je zelf, bij je bank. Je krijgt geen melding per betaling, wel een wekelijkse e-mail met observaties, en hoe ver je transacties teruggaan, hangt af van je bank.

Martia staat in de App Store en op Google Play en werkt op je computer in de browser, met hetzelfde account. Via de website kost Martia € 1 voor de eerste 7 dagen en daarna € 6 per maand, in de App Store € 9 per maand of € 59 per jaar. Hoe zo'n koppeling werkt en wat een app er wel en niet mee kan, lees je in is het veilig om je bank te koppelen.

Meer over je afschrift en betalingen

• Automatische incasso stopzetten of terugboeken: per bank, en hoe je een onbekende incasso herkent aan het Incassant-ID.
• Stichting Mollie Payments op je afschrift: welke webshop erachter zit en hoe je dat opzoekt.
• Stichting Derdengelden Buckaroo: waarom die naam op je afschrift staat en hoe je een incasso stopt.
• Amazon EU SARL op je afschrift: welk bedrag bij welke Amazon-dienst hoort.
• Abonnementen opzeggen: al je abonnementen terugvinden op je afschrift.
• Klarna te laat betalen: wat er gebeurt als je een termijn mist.
• Jaaroverzicht van je bank downloaden: oudere afschriften terugvinden, per bank.
• Waar blijft mijn geld?: je afschrift leren lezen, van BEA tot SEPA Incasso.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikelen 7:524 tot en met 7:529, versie geldend vanaf 8 oktober 2026. wetten.overheid.nl
• Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 6:203, versie geldend vanaf 16 juli 2026. wetten.overheid.nl
• Consumentenbond (2026). Onduidelijke namen op je bankafschrift (bijgewerkt 3 februari 2026), Je geld terug na oplichting (31 maart 2026), Opvragen gegevens oplichter bij je bank (bijgewerkt 31 maart 2026), Creditcards: waar moet je op letten? (bijgewerkt 29 juni 2026), Dubbele afboeking bij pinbetaling (29 januari 2026), Bankpas kwijt of gestolen? (27 januari 2026), Regels voor veilig bankieren (29 januari 2026), Bankhelpdeskfraude (bijgewerkt 30 juli 2026), Overboeking naar verkeerd rekeningnummer (27 januari 2026), Kopersbescherming (20 februari 2026) en Betalen per automatische incasso (27 januari 2026). afschriften, oplichting, gegevens oplichter, creditcards, dubbele afboeking, bankpas kwijt, veilig bankieren, bankhelpdeskfraude, verkeerd rekeningnummer, kopersbescherming, incasso
• ACM ConsuWijzer (2026). Automatische incasso terugboeken (bijgewerkt februari 2026). consument.acm.nl
• Betaalvereniging Nederland (2024). Consumentenbeschermende maatregelen incasso: informatie voor consumenten (versie 1.2, 3 april 2024). PDF
• Betaalvereniging Nederland (2026). Kennisbank: Betaling terugvragen, Onverschuldigde Betalingen en Herstelboekingen, Bijzondere rekeningen en diensten (met het nieuwsbericht over de nieuwe rekeningnummers van de Belastingdienst, 11 juni 2026), IBAN-Naam Check en de begrippenlijst (BEA); BIC-lijst NL (november 2025); Volgende fase migratie iDEAL naar Wero begint in oktober (16 juli 2026). betaling terugvragen, herstelboekingen, rekeningen en diensten, IBAN-Naam Check, BEA, BIC-lijst (xlsx), iDEAL naar Wero
• iDEAL (2026). Kan ik een iDEAL | Wero betaling terugdraaien? en Waarom zie ik een onbekende naam op mijn rekeningafschrift? terugdraaien, onbekende naam
• Banken en kaartuitgevers (2026). Rabobank, Overzicht betaalrekening ontvangen, Betaling betwisten en transactiecodes (versie 3.8, 6 juli 2026); ING, GeldTerugService voor je ING Creditcard en CSV-formaat Mijn ING (januari 2026); ICS, Onterechte betaling met creditcard betwisten via Mijn ICS (bijgewerkt 13 augustus 2026). Rabobank afschrift, Rabobank betwisten, Rabobank transactiecodes (xlsx), ING GeldTerugService, ING CSV-formaat (PDF), ICS
• Betaaldiensten (2026). Mollie, Consumenten. Buckaroo, Support voor consumenten. Adyen, Waarom zie ik Adyen op mijn bankafschrift? MultiSafepay, Consumer support. Pay., Pay. vermeld op jouw afschrift. Stripe Support, Een frauduleuze transactie melden van een bedrijf dat Stripe gebruikt. Mollie, Buckaroo, Adyen, MultiSafepay, Pay., Stripe
• Google, Apple en Amazon (2026). Google Play Help, Afschrijvingen melden die je niet herkent. Apple Support, Je aankoopgeschiedenis bekijken (24 september 2026). Amazon.nl, hulp bij afschrijvingen die je niet herkent. Google Play, Apple, Amazon
• De Nederlandsche Bank (2026). Meer fraude bij betalingen in 2025 (30 juni 2026). dnb.nl
• Nederlandse Vereniging van Banken (2026). Banken roepen socialmediaplatforms op meer te doen aan online fraudebestrijding (28 april 2026), Toetsingscriteria voor coulance bij bankhelpdeskfraude en Fraude herkennen en voorkomen. cijfers 2025, coulancekader, fraude herkennen
• Fraudehelpdesk (2026). Homepage, Ik ben gebeld door mijn bank en de folder Opvragen NAW-gegevens voor een civiele procedure (2025). fraudehelpdesk.nl, gebeld door je bank, folder (PDF)
• Rijksoverheid (2026). Ik ben slachtoffer van identiteitsfraude. Wat kan ik doen? rijksoverheid.nl
• Het Juridisch Loket (2026). Wat als de bank mijn rekening blokkeert? juridischloket.nl
• Veilig Bankieren (2026). Geldezels. veiligbankieren.nl
• Politie (2026). Ik ben opgelicht via een webwinkel. Wat kan ik doen? politie.nl