Gemiddeld gasverbruik en stroomverbruik per huishouden in 2026

Wat is het gemiddelde energieverbruik van een huishouden?

Het gemiddelde energieverbruik van een huishouden met een gasaansluiting is zo'n 1.000 m³ gas en 2.260 kWh stroom per jaar, berekent het Nibud voor 2026. Bij de prijzen van juni 2026 kost dat ongeveer € 139 per maand aan gas en € 43,50 aan stroom, samen € 182,50. Het Nibud rekent met woningen met een cv-ketel en zonder zonnepanelen, met een gastarief van € 1,31 per m³ en een stroomtarief van € 0,25 per kWh, inclusief 21% btw (Nibud, Kosten van energie en water). Het vastrecht zit in die maandbedragen, en bij stroom is de vermindering energiebelasting van € 628,96 per jaar er al af.

Waar je verder ook kijkt, je vindt een ander getal. Milieu Centraal, dat nu Kenniscentrum Duurzaam Leven heet, noemt 1.040 m³ gas en 2.430 kWh (Gemiddeld energieverbruik in Nederland, 4 september 2026). Het CBS komt over alle woningen op ongeveer 790 m³ en 2.580 kWh (StatLine 81528NED, 2025 voorlopig), en de Rijksoverheid rekent met 900 m³ en 1.870 kWh. Geen van die getallen is fout: ze meten iets anders.

Waarom zie je overal een ander gemiddelde?

Bronnen: Nibud, Milieu Centraal, CBS, De energierekening januari 2026, tabel 2.2, Rijksoverheid, Wat staat er op mijn energierekening?, CBS, 81528NED.

Drie keuzes maken het verschil:

• Welke woningen meetellen. Het CBS telt in StatLine alle particuliere woningen, ook woningen met stadsverwarming die (bijna) geen gas gebruiken; dat drukt het gemiddelde. Het Nibud en Milieu Centraal rekenen het gas alleen voor woningen met een gasaansluiting.
• Stroom van het net of netto. Met zonnepanelen haal je minder stroom van het net en geef je stroom terug. Netto is wat je van het net haalt min wat je teruglevert, met 0 kWh als ondergrens (CBS). Het Nibud rekent met huizen zonder zonnepanelen.
• Welk jaar, en of het weer is meegerekend. Milieu Centraal en de CBS-profielen corrigeren het gasverbruik voor koude en zachte winters. De StatLine-tabel 81528NED noemt geen weercorrectie, en de Rijksoverheid zegt niet waar haar 900 m³ vandaan komt.

Op deze pagina is het Nibud het vertrekpunt, omdat het verbruik per woningtype én per aantal personen geeft, met een bedrag per maand bij de prijzen van juni 2026. Het CBS staat ernaast voor wie zonnepanelen heeft, elektrisch verwarmt of op een warmtenet woont.

Daalt het gemiddelde gasverbruik?

Ja. Volgens Milieu Centraal daalde het gasverbruik per woning met een gasaansluiting tussen 2010 en 2024 met 36%, gecorrigeerd voor koude en zachte winters (2024 is nog een prognose). Het totale energieverbruik per woning ging in die tijd van ruim 75 naar 44 gigajoule. Het CBS zag het gemiddelde gasverbruik van woningen die met aardgas worden verwarmd, ook gecorrigeerd voor het weer, dalen van 1.314 m³ in 2019 naar 948 m³ in 2024; de prognose voor 2026 is 928 m³ (CBS, De energierekening januari 2026).

Over alle woningen ging het CBS-gemiddelde van 1.850 m³ in 2010 naar ongeveer 790 m³ in 2025 (voorlopig). Dat is niet alleen besparing: het aandeel woningen met stadsverwarming groeide van 4,6% naar 7,4%, en het aandeel woningen dat vooral elektrisch wordt verwarmd van 1% in 2019 naar bijna 9% in 2024 (CBS). In de tien CBS-profielen van aardgaswoningen lag het gasverbruik in 2024 gemiddeld zo'n 3% hoger dan in 2023, ook na correctie voor het weer (CBS, De energierekening januari 2026).

Gemiddeld gasverbruik per woningtype

Een flat of appartement verbruikt gemiddeld 770 m³ gas per jaar, een tussenwoning 1.030 m³, een hoekwoning 1.200 m³, een 2-onder-1-kapwoning 1.360 m³ en een vrijstaande woning 1.790 m³ (Nibud, 2026). “Hoeveel gas je verbruikt, is vooral afhankelijk van het type woning waarin je woont”, schrijft het Nibud; het aantal personen doet er voor gas minder toe.

Bronnen: Nibud, Kosten van energie en water (berekening Nibud 2026 op cijfers van Milieu Centraal en het CBS; gastarief € 1,31 per m³ en vastrecht € 30,05 per maand, inclusief btw, per juni 2026) en CBS, StatLine 81528NED (*2025 voorlopig, alle particuliere woningen, ook met stadsverwarming).

De CBS-kolom ligt bij elk woningtype lager. Een reden is dat het CBS ook woningen op een warmtenet meetelt die (bijna) geen gas gebruiken. Woon je in een appartement met een eigen cv-ketel, dan zegt het Nibud-cijfer van 770 m³ meer over jou dan de 550 m³ van het CBS. Woon je in een vrijstaand huis, reken dan op ongeveer 1.790 m³ per jaar en zo'n € 225 per maand bij de prijzen van juni 2026.

Gemiddeld gasverbruik in een koopwoning of huurwoning

Een koopwoning verbruikte in 2025 gemiddeld ongeveer 900 m³ gas, een huurwoning ongeveer 640 m³ (CBS, 81528NED, voorlopig). Ook aan stroom van het net gebruikten koopwoningen meer: 3.060 kWh tegen 1.920 kWh in een huurwoning.

Bouwjaar en oppervlakte tellen zwaarder dan het aantal bewoners

Bij huishoudens van twee of meer personen in een rijwoning (tussenwoning, hoekwoning of 2-onder-1-kap) verbruikte een nieuwe middelgrote woning, gebouwd vanaf 1992 en 100 tot 150 m², in 2024 gemiddeld 900 m³ gas. Een oude woning van dezelfde grootte, gebouwd vóór 1992, verbruikte 1.110 m³, en een oude grote rijwoning vanaf 150 m² 1.520 m³ (CBS, De energierekening januari 2026; voorlopig, gecorrigeerd voor het weer).

Dat past bij hoe het gas wordt gebruikt. Gemiddeld 75% gaat naar verwarming en 25% naar warm water, zoals douchen, en koken (Milieu Centraal, 2026). Het CBS kwam met gegevens van slimme meters op 25 tot 29% voor dat basisverbruik, dat vooral afhangt van het aantal bewoners. Het verwarmen hangt vooral af van de oppervlakte en het energielabel van de woning (CBS, juni 2025).

Gemiddeld stroomverbruik per aantal personen

Een huishouden verbruikt gemiddeld 2.260 kWh stroom per jaar: 1.600 kWh voor één persoon, 2.410 kWh voor twee, 2.950 kWh voor drie, 3.510 kWh voor vier en 3.880 kWh voor vijf of meer personen (Nibud, 2026). “Het elektriciteitsverbruik is vooral afhankelijk van het aantal personen in huis”, schrijft het Nibud. De bedragen per maand gelden bij een stroomtarief van € 0,25 per kWh en een vastrecht van € 48,85 per maand, na aftrek van de vermindering energiebelasting van € 628,96 per jaar, alles inclusief btw, per juni 2026.

Bron: Nibud, Kosten van energie en water (2026, huizen met een gasaansluiting en zonder zonnepanelen). Per maand en per dag: onze rekensom (kWh per jaar gedeeld door 12 en door 365).

Is 8 kWh per dag veel?

8 kWh per dag is 2.920 kWh per jaar (onze rekensom). Dat is ongeveer het Nibud-gemiddelde voor drie personen, 2.950 kWh. Woon je alleen, dan is het veel: gemiddeld gebruikt één persoon 4,4 kWh per dag. Met z'n vieren is 8 kWh per dag juist weinig, want het gemiddelde ligt daar op 9,6 kWh. Kijk dus niet naar het getal alleen, maar naar wie er in huis wonen.

Gemiddeld stroomverbruik per woningtype

Het CBS meet per woningtype twee dingen: hoeveel stroom woningen van het net halen, en hoeveel dat netto is na aftrek van wat ze met zonnepanelen teruggeven.

Bron: CBS, StatLine 81528NED (2025, voorlopig; afgeronde gemiddelden, zonder collectieve levering zoals liften en verlichting in de hal).

Het verschil tussen de twee kolommen komt door de stroom die woningen met zonnepanelen aan het net teruggeven. Bij een vrijstaande woning scheelt dat gemiddeld zo'n 1.920 kWh, bij een appartement maar 90 kWh (onze rekensom). Vrijstaande woningen hebben dan ook veel vaker zonnepanelen: in 2024 had 61% van de oude grote vrijstaande woningen met twee of meer bewoners zonnepanelen, tegen 6% van de oude kleine appartementen (CBS). Een typisch huishouden met zonnepanelen was bij de tarieven van januari 2026 volgens het CBS € 244 per jaar kwijt aan terugleverkosten.

Hoeveel stroom verbruikt een huis zonder gas?

Een woning die vooral elektrisch wordt verwarmd, verbruikte in 2024 gemiddeld 2.080 kWh stroom netto (CBS, voorlopig). Dat lijkt weinig, maar 71% van die woningen had zonnepanelen, en 18% kwam netto zelfs op 0 kWh uit. Meer dan de helft is helemaal van het gas af; over de hele groep was het gasverbruik in 2024 gemiddeld 280 m³. Zonder gasaansluiting bespaar je volgens het CBS bij de prijzen van januari 2026 zo'n € 360 per jaar aan vaste kosten. De energierekening van deze woningen was bij die prijzen gemiddeld € 1.020 per jaar.

Op een warmtenet betaal je voor warmte in gigajoule (GJ). Milieu Centraal noemt zo'n 20 GJ per jaar voor verwarming en warm water. Volgens het CBS verbruikte een appartement met stadswarmte in 2024 gemiddeld 18,5 GJ en 1.790 kWh netto, een rijwoning 26,9 GJ en 1.950 kWh. Bij de prijzen van januari 2026 kwam de rekening inclusief stroom uit op zo'n € 2.060 en € 2.400 per jaar (indicatief, op voorlopige cijfers). Voor 2026 mag een warmtebedrijf hooguit € 40,97 per GJ en € 827,91 per jaar aan vaste kosten rekenen, inclusief btw (ACM, december 2025).

Gemiddeld energieverbruik voor 1 persoon, 2 personen en een gezin

Een alleenstaande in een flat verbruikt met de Nibud-gemiddelden zo'n 770 m³ gas en 1.600 kWh stroom, samen € 143,50 per maand; een stel in een tussenwoning 1.030 m³ en 2.410 kWh, € 188,50 per maand; een gezin van vier in een hoekwoning 1.200 m³ en 3.510 kWh, € 230,50 per maand (prijzen juni 2026, onze optelling). Het Nibud geeft gas per woningtype en stroom per aantal personen; die combinaties zijn voorbeelden, geen gemeten huishoudens.

Het CBS meet wel echte combinaties van woning en bewoners, maar onderscheidt alleen “1 bewoner” en “2 of meer bewoners”. Een uitsplitsing naar drie of vier personen geeft het CBS niet; wel schrijft het dat tweepersoonshuishoudens binnen die groep gemiddeld minder verbruiken dan huishoudens van vier. De tien profielen voor woningen die met aardgas worden verwarmd, dekken ongeveer drie kwart van die woningen.

Bron: CBS, De energierekening januari 2026, hoofdstuk 4 (26 februari 2026). *Voorlopige cijfers; gas gecorrigeerd voor het weer; netto stroom is levering min teruglevering. De rekening geldt bij de prijzen van januari 2026 en het verwachte verbruik voor 2026, zonder terugleverkosten. Oud: gebouwd vóór 1992, nieuw: vanaf 1992. Klein: tot 100 m², middelgroot: 100 tot 150 m², groot: vanaf 150 m². Rijwoning: tussenwoning, hoekwoning of 2-onder-1-kap.

Gemiddeld energieverbruik voor 1 persoon

Een alleenstaande verbruikt gemiddeld 1.600 kWh stroom per jaar, zo'n € 29,50 per maand bij de prijzen van juni 2026 (Nibud). Het gas hangt af van de woning: in een flat gemiddeld 770 m³ (€ 114 per maand), samen met de stroom € 143,50 per maand (onze optelling). Het CBS meet voor één bewoner in een nieuw klein appartement 550 m³ gas en 1.350 kWh netto, met een rekening van € 1.380 per jaar, zo'n € 115 per maand. Woon je alleen in een oude kleine rijwoning, dan is het 850 m³ en 1.190 kWh, € 1.730 per jaar, ongeveer € 144 per maand (prijzen januari 2026; per maand onze rekensom). In zijn minimumbegroting voor een alleenstaande rekent het Nibud met € 143 per maand aan energie (juli 2025): een ondergrens, geen gemiddelde.

Gemiddeld energieverbruik voor 2 personen

Twee personen verbruiken gemiddeld 2.410 kWh stroom per jaar, zo'n € 46,50 per maand (Nibud, prijzen juni 2026). In een tussenwoning komt daar gemiddeld 1.030 m³ gas bij, € 142 per maand: samen € 188,50 (onze optelling). Het CBS meet voor twee of meer bewoners in een oude kleine rijwoning 1.000 m³ gas en 1.920 kWh netto, met een rekening van € 2.100 per jaar (zo'n € 175 per maand), en in een oud klein appartement 860 m³ en 2.060 kWh, € 1.970 per jaar (zo'n € 164 per maand). Die CBS-groep telt ook grotere huishoudens mee; volgens het CBS verbruiken tweepersoonshuishoudens daarbinnen gemiddeld minder dan huishoudens van vier.

Gemiddeld energieverbruik voor een gezin van 4 personen

Een gezin van vier verbruikt gemiddeld 3.510 kWh stroom per jaar, zo'n € 69,50 per maand (Nibud, prijzen juni 2026). Het gas hangt af van het huis: van 1.030 m³ in een tussenwoning tot 1.790 m³ in een vrijstaand huis. In een hoekwoning, met 1.200 m³, kom je samen op € 230,50 per maand (onze optelling). Het CBS komt voor twee of meer bewoners in een oude grote rijwoning op 1.520 m³ gas en 2.280 kWh netto, € 2.880 per jaar, en in een oude grote vrijstaande woning op 1.850 m³ en 2.580 kWh, € 3.370 per jaar (prijzen januari 2026). Woont er een volwassen kind thuis dat meebetaalt aan het huishouden, lees dan over kostgeld berekenen.

Gemiddeld gasverbruik per maand en per dag

Over het hele jaar gemiddeld verbruikt een huishouden met een gasaansluiting zo'n 2,7 m³ gas per dag en 83 m³ per maand: het Nibud-gemiddelde van 1.000 m³ gedeeld door 365 en door 12 (onze rekensom). Zo verdeelt het verbruik zich alleen niet. Met de 1.040 m³ van Milieu Centraal is het 2,8 m³ per dag, met de 790 m³ van het CBS 2,2 m³. Dat zijn jaargemiddelden, geen cijfers voor een winterdag.

Omdat gemiddeld 75% van het gas naar verwarming gaat (Milieu Centraal), volgt je verbruik het weer. In de zomer is het gasverbruik bijna constant: dan gebruik je gas vooral voor warm water en koken. In de winter hangt het sterk af van het aantal graaddagen (CBS, discussion paper slimme meterdata, juni 2025). Een graaddag telt hoeveel graden de gemiddelde dagtemperatuur onder de 18 °C ligt. Een koude januari heeft er typisch ongeveer 500, een warme augustus ongeveer 20. Daarom corrigeren Milieu Centraal en het CBS in zijn woningprofielen het gasverbruik voor het weer: anders lijkt een zachte winter op een besparing.

Hoeveel m³ gas per dag in de winter is normaal?

Een officieel daggemiddelde voor de winter, of een tabel met het gasverbruik per maand, hebben wij bij het CBS, het Nibud en Milieu Centraal niet gevonden. Vergelijk een koude week daarom met je eigen verbruik in dezelfde periode een jaar eerder, en niet met een landelijk getal. Gebruik daarvoor de gegevens van je slimme meter: volgens het CBS hebben zo'n 5,7 miljoen woningen er een voor gas, ruim 80% van de woningen met aardgas (CBS, 2025). Zonder slimme meter noteer je zelf je meterstanden, bijvoorbeeld op de eerste van elke maand.

Waarom je termijnbedrag in de winter niet stijgt

Je ontvangt één keer per jaar de rekening voor je energieverbruik, en je kunt die in maandelijkse termijnen betalen (Rijksoverheid, Wanneer betaal ik mijn energierekening?). Dat termijnbedrag is een voorschot, berekend op je verbruik van het vorige jaar met de tarieven van dit jaar (Nibud). In de winter betaal je dus minder dan je verbruikt, in de zomer meer. Bij de jaarafrekening wordt het verrekend: heb je te veel voorschot betaald, dan krijg je geld terug; heb je te weinig betaald, dan moet je bijbetalen.

Wat kosten gas, water en licht per maand?

Gas, water en licht kosten met de Nibud-gemiddelden zo'n € 161 per maand voor één persoon in een flat, € 210 voor twee personen in een tussenwoning en € 263 voor een gezin van vier in een hoekwoning (onze optelling; gas en stroom bij de prijzen van juni 2026, water bij de tarieven van januari 2026). Met de gemiddelde energietarieven van september 2026 zijn gas en stroom samen zo'n € 8 tot € 12 per maand duurder (onze rekensom), zie hieronder.

Bron: Nibud, Kosten van energie en water. Gas en stroom: prijzen juni 2026. Water: Nibud op basis van Vewin, januari 2026, met een gemiddeld tarief van € 1,84 per m³ en € 88 vastrecht per jaar, inclusief 9% btw. De combinaties en de kolom “samen” zijn onze optelling.

Gemiddeld waterverbruik per aantal personen

Bron: Nibud, op basis van Vewin (januari 2026).

Wat de prijsstijging van 2026 betekent

De Nibud-bedragen gaan uit van een gastarief van € 1,31 per m³ en een stroomtarief van € 0,25 per kWh, en die komen overeen met de gemiddelde CBS-tarieven van juni 2026. Daarna steeg vooral de gasprijs: in september 2026 kostte een m³ gemiddeld € 1,3886 inclusief energiebelasting en btw, zo'n 6% meer (CBS, 85592NED, voorlopig). Met de gemiddelde tarieven van september, inclusief vaste leveringskosten, transport en de vermindering energiebelasting, kosten dezelfde verbruiken (onze rekensom):

• gemiddeld huishouden, 1.000 m³ en 2.260 kWh: zo'n € 2.300 per jaar, € 192 per maand (juni: € 182,50);
• 1 persoon in een flat, 770 m³ en 1.600 kWh: zo'n € 1.809 per jaar, € 151 per maand;
• 2 personen in een tussenwoning, 1.030 m³ en 2.410 kWh: zo'n € 2.380 per jaar, € 198 per maand;
• 4 personen in een hoekwoning, 1.200 m³ en 3.510 kWh: zo'n € 2.902 per jaar, € 242 per maand.

Ter vergelijking: de Rijksoverheid rekent voor een gemiddeld huishouden met 900 m³ gas en 1.870 kWh stroom met een energierekening van € 2.089 in 2026, zo'n € 174 per maand (Rijksoverheid; tarieven 2026, verbruik 2024, het moment van de tarieven staat er niet bij). Hetzelfde verbruik kost met de tarieven van september 2026 zo'n € 2.060 per jaar (onze rekensom). Het CBS kwam voor een gemiddeld huishouden op € 1.993 per jaar bij de prijzen van januari 2026, tegen € 2.046 in januari 2025 (CBS).

Waarom het gemiddelde weinig zegt over jouw rekening

Ook in precies hetzelfde soort woning lopen de rekeningen ver uiteen. Het CBS laat per profiel zien wat de zuinigste 10%, de middelste en de duurste 10% betalen.

Bron: CBS, De energierekening januari 2026, tabel 4.2.1 (energierekening per jaar, prijzen januari 2026, verwacht verbruik 2026, zonder terugleverkosten). Een negatief bedrag betekent dat de vermindering energiebelasting groter is dan de kosten.

In een oude middelgrote rijwoning met twee of meer bewoners betaalt het duurste tiende dus minstens € 3.280 per jaar, het zuinigste tiende hooguit € 1.310. Lig je boven het gemiddelde, dan is dat nog geen teken dat er iets mis is. Binnen één profiel verschillen onder meer het precieze aantal bewoners, het energielabel en of er zonnepanelen op het dak liggen.

Hoe is de energierekening opgebouwd?

Een energierekening bestaat uit vier delen: de levering (het tarief per m³ of kWh plus vaste leveringskosten), het transport door de netbeheerder, de energiebelasting en over het geheel 21% btw. Daar gaat één vast bedrag af, de vermindering energiebelasting.

Bron: CBS, De energierekening januari 2026, tabel 2.3 (gemiddeld jaarverbruik, prijzen januari 2026, inclusief btw; afrondingsverschillen mogelijk).

De energiebelasting is in 2026 € 0,60066 per m³ gas en € 0,09161 per kWh stroom, zonder btw (Belastingdienst); met btw is dat € 0,7268 en € 0,11085. Je betaalt 21% btw over de hele rekening, dus ook over de energiebelasting. De vermindering energiebelasting is in 2026 € 629 inclusief btw (€ 519,80 zonder), voor iedereen even hoog, hoeveel je ook verbruikt. Voor het huishouden van de Rijksoverheid met 900 m³ en 1.870 kWh is dat € 654 belasting op gas en € 207 op stroom, na de vermindering € 232. De energiebelasting is ongeveer 10% van de totale energierekening (Rijksoverheid).

De vaste kosten, inclusief de vermindering, stegen tussen 2022 en januari 2026 met ongeveer € 530 per jaar (CBS). Dat tikt relatief zwaarder aan bij huishoudens die weinig verbruiken: ook als je zuinig bent, betaal je die vaste kosten. De vermindering energiebelasting wordt meestal verrekend op de jaarlijkse elektriciteitsrekening (Nibud).

Wat kosten gas en stroom nu per m³ en per kWh?

In september 2026 betaalden consumenten gemiddeld € 0,6618 per m³ gas aan levering, plus € 0,7268 energiebelasting: samen € 1,3886 per m³. Voor stroom was het € 0,1487 per kWh plus € 0,11085 energiebelasting, samen € 0,25955 per kWh. Daarbij komen per jaar € 93,05 vaste leveringskosten en € 268,37 transport voor gas, en € 115,23 en € 476,87 voor stroom; de vermindering van € 628,96 gaat ervan af. Alles is inclusief btw (CBS, 85592NED, september voorlopig).

Bron: CBS, StatLine 85592NED, Gemiddelde energietarieven voor consumenten (variabel leveringstarief, inclusief btw, zonder energiebelasting; gewogen gemiddelde van nieuwe en lopende contracten). Wat een nieuw contract vandaag kost, kan daarvan afwijken.

Zo reken je je eigen gaskosten uit

Je gaskosten per jaar zijn je verbruik in m³ maal het leveringstarief plus de energiebelasting, plus de vaste leveringskosten en het transport. Voor stroom reken je hetzelfde en trek je de vermindering energiebelasting eraf. Een voorbeeld met het Nibud-gemiddelde en de CBS-tarieven van september 2026: 1.000 m³ × € 1,3886 + € 93,05 + € 268,37 = zo'n € 1.750 per jaar aan gas (onze rekensom). Je eigen tarieven en vaste kosten staan in je contract en op je jaarafrekening; de transportkosten verschillen per netbeheerder.

Energietarieven en energiebelasting zijn landelijk. Per stad verschillen vooral het verbruik, het soort woningen en het aandeel woningen op een warmtenet; in Amsterdam was het gemiddelde gasverbruik in 2025 ongeveer 580 m³ (CBS, voorlopig). Meer daarover lees je bij energie en woonlasten per stad. Vanaf januari 2027 gaan de nettarieven omhoog, en dat betekent volgens de Rijksoverheid voor veel mensen een hogere energierekening (Rijksoverheid, september 2026).

Is mijn energierekening te hoog? Zo vergelijk je je eigen verbruik

Of je energierekening te hoog is, zie je pas als je je eigen jaarverbruik naast het gemiddelde voor jouw soort woning en huishouden legt, en daarna kijkt wat je in een jaar echt hebt betaald. Een termijnbedrag naast een landelijk bedrag leggen zegt weinig: het is een voorschot, en het landelijke bedrag gaat over een ander huis. Wij noemen de vergelijking hieronder de jaarafrekeningcheck: vier stappen, met je jaarafrekening en je afschrift.

Stap 1: zoek je jaarverbruik op

Pak je laatste jaarafrekening. Daarop moet onder meer staan: je verbruik over de afgelopen 12 maanden, hoeveel je met zonnepanelen terugleverde, je tarief per m³ of kWh, de vaste leveringskosten, de netbeheerkosten, de belastingen, wat je al aan termijnbedragen betaalde en of je geld terugkrijgt of moet bijbetalen (ACM, Problemen met uw energierekening). Noteer de m³ gas en de kWh stroom. Ben je verhuisd of overgestapt, dan krijg je binnen 6 weken een eindafrekening op basis van je meterstanden (Rijksoverheid).

Stap 2: kies de juiste vergelijkingsgroep

Vergelijk je gas met het gemiddelde voor jouw woningtype (de tabel bij gas per woningtype) en je stroom met het gemiddelde voor jouw aantal personen (de tabel bij stroom). De Nibud-cijfers gelden voor huizen met een gasaansluiting en zonder zonnepanelen. Heb je zonnepanelen, vergelijk dan je netto verbruik met de netto CBS-cijfers. Verwarm je vooral elektrisch of zit je op stadsverwarming, vergelijk dan met die profielen. Bij stadsverwarming of blokverwarming krijg je bovendien een aparte rekening van het warmtebedrijf (Rijksoverheid); tel die mee.

Stap 3: tel wat je echt betaalde

Tel de termijnbedragen van een jaar op je afschrift bij elkaar, plus een bijbetaling of min een teruggave na de jaarafrekening. Een teruggave krijg je automatisch op je rekening, of je leverancier trekt hem af van je volgende termijnbedrag; moet je bijbetalen, dan krijg je een extra rekening (ACM). Zoek op de naam van je energieleverancier, zoals Vattenfall, Eneco, Essent, Greenchoice of Budget Energie, en van je waterbedrijf. Hoe je je afschriften of een overzicht van een heel jaar bij je bank ophaalt, staat in je jaaroverzicht en afschriften van de bank downloaden. Energie hoort bij je vaste lasten; hoe je die allemaal in één overzicht zet, staat in de gids over vaste lasten.

Stap 4: leg je termijnbedrag naast je verwachte jaarkosten

Reken je verwachte jaarkosten uit met je eigen verbruik en de huidige tarieven, zoals hierboven bij “zo reken je je eigen gaskosten uit”, en deel door 12. Je leverancier doet hetzelfde: hij schat je totale energiekosten voor een jaar op basis van je verbruik in de afgelopen jaren, de tarieven in je contract, de netbeheerkosten en de belastingen (ACM). Is je termijnbedrag flink hoger dan je uitkomt, vraag je leverancier dan naar de reden, of vraag direct om het termijnbedrag te verlagen. Op een e-mail of brief moet je binnen 8 weken antwoord krijgen. Is het flink lager, dan betaal je bij de jaarafrekening bij.

Je leverancier mag het termijnbedrag alleen met een goede reden verhogen, bijvoorbeeld als je meer verbruikt dan in eerdere jaren, als de prijs stijgt en je een variabel of dynamisch contract hebt, of als de netbeheerkosten, de energiebelasting of de btw stijgen (ACM, 2026). Wil je overstappen: de opzegtermijn van een energiecontract is hooguit 1 maand, en bij een variabel of dynamisch contract betaal je geen opzegvergoeding (ACM ConsuWijzer, oktober 2026). Meer daarover staat bij besparen op je vaste lasten.

Wat helpt als je gasverbruik hoog is?

Gemiddeld gaat 75% van het gas naar verwarming (Milieu Centraal), dus daar zit de meeste ruimte. De verwarming een graad lager zetten bespaart ongeveer 6% van wat je aan verwarmen kwijt bent (Nibud, 2026). Een elektrisch kacheltje is geen goedkope uitweg: voor dezelfde hoeveelheid warmte betaal je bijna twee keer zoveel als met een cv-ketel (Milieu Centraal, 2026). Of het iets oplevert, zie je aan de gegevens van je slimme meter, of anders bij je volgende jaarafrekening.

Als je de energierekening niet kunt betalen

Wacht niet tot de herinneringen zich opstapelen. Als je na drie betalingsherinneringen niets doet, mag de energieleverancier stoppen met het leveren van stroom of gas; vraag daarom op tijd een betalingsregeling aan (ACM). Huishoudens met een bruto-inkomen tot 130% van het sociaal minimum en een energiequote van 8% of hoger, of tussen 130% en 200% van het sociaal minimum met een energiequote van 10% of hoger, kunnen van 4 januari tot en met 7 mei 2027 bij het Noodfonds Energie minimaal € 120 en maximaal € 1.800 tegemoetkoming aanvragen; de energiequote is het deel van je inkomen dat naar energie gaat (Rijksoverheid, september 2026). Hoe je een begroting opzet als het geld niet toereikend is, lees je in rondkomen met een laag inkomen; blijven er rekeningen liggen, kijk dan bij uit de schulden komen.

Vraag het Martia over je eigen energiekosten

Bij het vergelijken staan de cijfers op twee plekken: je verbruik op de jaarafrekening, wat je betaalt op je afschrift. Martia is de AI waarmee je in het Nederlands over je geld praat. Je koppelt je betaalrekening via open banking; Martia kan je transacties daarmee alleen lezen, via Enable Banking, en verplaatst nooit geld. Martia ziet dus de euro's: de termijnbedragen die je energieleverancier en je waterbedrijf afschrijven, en een teruggave of bijbetaling na de jaarafrekening. Je verbruik in m³ of kWh ziet Martia niet. Je vraagt bijvoorbeeld:

• “Hoeveel gaat er elke maand naar mijn energieleverancier en mijn waterbedrijf samen?”
• “Is mijn termijnbedrag dit jaar omhooggegaan, en vanaf welke maand?”
• “Hoeveel kreeg ik terug of moest ik bijbetalen bij mijn laatste jaarafrekening?”

Het antwoord komt uit je eigen transacties, niet uit een gemiddelde. Je termijnbedrag aanpassen of overstappen doe je zelf, bij je leverancier. Martia stuurt geen meldingen als een afschrijving verandert; je krijgt alleen een wekelijkse e-mail met observaties. Hoe ver je transacties teruggaan, hangt af van je bank. Martia kost € 9 per maand of € 59 per jaar. Hoe zo'n koppeling werkt, lees je in wat is open banking en is het veilig, en waar de rest van je geld naartoe gaat in waar blijft mijn geld.

Meer over uitgaven

• Vaste lasten: wat eronder valt, wat huishoudens betalen aan wonen, energie en zorg, en hoe je een overzicht maakt.
• Boodschappen per maand: wat een huishouden per maand aan boodschappen uitgeeft, voor 1 tot 5 personen.
• Huurprijs en woonlasten per stad: huur, gemeentelijke lasten en energie in zes steden naast elkaar.
• Kostgeld berekenen: wat een thuiswonend kind redelijkerwijs bijdraagt.
• Maandbudget maken: je uitgaven per maand plannen, met energie bij je vaste lasten.

Veelgestelde vragen

Bronnen

Laatst bijgewerkt: 16 oktober 2026.

• Nibud (2026). Kosten van energie en water: gas per woningtype en stroom per aantal personen (berekening Nibud 2026, prijzen juni 2026), water per aantal personen (Vewin, januari 2026), Noodfonds Energie. nibud.nl
• Kenniscentrum Duurzaam Leven, het nieuwe Milieu Centraal (2026). Gemiddeld energieverbruik in Nederland (laatst gewijzigd 4 september 2026). milieucentraal.nl
• CBS (2026). StatLine 81528NED: Energieverbruik particuliere woningen; woningtype en regio's (2025 voorlopig, gewijzigd 31 augustus 2026). 81528NED
• CBS (2026). De energierekening, januari 2026, hoofdstuk 2 (gemiddelde rekening, tabellen 2.2 en 2.3) en hoofdstuk 4 (verschillen tussen huishoudens), 26 februari 2026. hoofdstuk 2, hoofdstuk 4
• CBS (2026). StatLine 85592NED: Gemiddelde energietarieven voor consumenten (januari 2021 tot en met september 2026, september voorlopig, gewijzigd 13 oktober 2026). 85592NED
• CBS (2025). Uitsplitsing van aardgasverbruik bij woningen met slimme meterdata (23 juni 2025) en het bijbehorende discussion paper (juni 2025). achtergrond, discussion paper (PDF)
• Rijksoverheid (2026). Wat staat er op mijn energierekening? (bijgewerkt 7 augustus 2026), Wanneer betaal ik mijn energierekening? (bijgewerkt 24 juli 2026) en het nieuwsbericht Noodfonds Energie gaat open (29 september 2026). energierekening, betalen, Noodfonds Energie
• Belastingdienst (2026). Energiebelasting: overzicht tarieven energiebelasting. belastingdienst.nl
• ACM (2026). Problemen met uw energierekening (bijgewerkt 10 augustus 2026). acm.nl
• ACM (2025). ACM stelt maximale warmtetarieven 2026 vast (5 december 2025). acm.nl
• ACM ConsuWijzer (2026). Energiecontract opzeggen (bijgewerkt 6 oktober 2026). consument.acm.nl