Het is de negentiende. Je opent je bankapp en ziet € 212 staan. Je salaris komt pas over een week. De huur is betaald, de incasso's zijn eraf, je hebt niets geks gekocht. En toch weet je niet waar de rest is gebleven.
Een maandbudget maken is geen kunstje voor perfectionisten en geen strafregime. Het is een gesprek met jezelf, één keer per maand, over waar je geld heen mag voordat het toeval dat voor je beslist. Dat ene gesprek verandert meer dan welke bespaartip ook.
Hoe maak je een maandbudget? In vijf stappen: tel je netto inkomen op, trek je vaste lasten af, zet sparen vooraan, verdeel de rest over variabele categorieën en houd 5 tot 10 procent buffer achter de hand. Baseer je limieten op het gemiddelde van de afgelopen drie maanden, niet op je geheugen. Ter vergelijking: Nederlandse huishoudens gaven in 2022 23,4% van hun consumptie uit aan wonen, water en energie en 11,7% aan voeding (Eurostat).
Het belangrijkste
- Een maandbudget beperkt je niet, het geeft toestemming om zonder schuldgevoel uit te geven.
- De eerste drie stappen: inkomen optellen, vaste lasten aftrekken en uitrekenen wat er overblijft voor de rest.
- Acht tot twaalf categorieën is genoeg: nuttig, maar geen tweede baan.
- Je vakantiegeld en je jaarlasten horen niet in de gewone maandsom. Daarvoor is de Twaalfdelen-regel van Martia.
- Met je rekening gekoppeld aan Martia vraag je gewoon hoe je ervoor staat, in plaats van transacties over te typen.
Wat is een maandbudget en waarom werkt het?
Een maandbudget is een besluit vooraf: hoeveel je deze maand aan elke categorie wilt uitgeven, voordat je begint met uitgeven. Het klinkt banaal. Juist daarin zit de kracht.
Zonder plan neem je elke aankoop los van de rest: "kan ik die jas betalen?" is dan een vraag zonder context. Met een plan weet je het: ik heb deze maand € 100 voor kleding, € 60 is al op, dus er is nog € 40 en die jas van € 35 past.
Maandbudget of huishoudboekje: wat is het verschil?
Een huishoudboekje kijkt terug: wat is er uitgegeven. Een maandbudget kijkt vooruit: wat mag er uitgegeven worden. Je hebt ze allebei nodig, want het boekje levert de cijfers waarop het budget rust. Heb je nog nooit een huishoudboekje bijgehouden, begin dan met beginnen met een huishoudboekje. Het grotere plan rond je geld staat in grip krijgen op je huishoudbudget.
Waarom plannen zo weinig mensen hun uitgaven vooruit?
De redenen klinken bekend: geen tijd, want een budget doet denken aan avonden achter een spreadsheet. Angst voor wat je gaat zien. En het idee dat het niet voor jou is, omdat je inkomen wisselt of er toch niets overblijft. Geen van die redenen is een argument om niet te plannen.
In Nederland komt er een reden bij die je zelden hoort: alles gaat al vanzelf. Energie, zorgverzekering en abonnementen gaan via een incasso, de huur via een overboeking die je één keer hebt ingesteld, in de winkel pin je en online betaal je met iDEAL. Het voelt geregeld. Maar een incasso regelt alleen dat de rekening betaald wordt, niet of er daarna genoeg overblijft voor de rest van de maand. Je saldo laat zien wat er nog staat. Niet waar de rest naartoe ging.
Mythe versus werkelijkheid
Mythe: "Mijn vaste lasten gaan automatisch via incasso, dus mijn budget regelt zichzelf."
Werkelijkheid: Een incasso regelt dat een rekening betaald wordt, niet hoeveel er daarna overblijft. Het deel dat je elke maand kwijtraakt zonder het te merken, zit vaak in wat níet automatisch gaat: pinbetalingen, iDEAL-aankopen en bezorgmaaltijden. Een maandbudget geeft dat deel een grens voordat de maand begint.
Waar het geld van Nederlandse huishoudens heen gaat
Bronnen: Eurostat, tec00134 (2022), CBS (2025)
Stap voor stap: hoe plan je je uitgaven per maand?
Je uitgaven per maand plannen doe je in vijf vaste stappen: netto inkomen, vaste lasten, sparen, variabele categorieën en een buffer. Je herhaalt ze elke maand. Trek er de eerste keer een uur voor uit, daarna is een kwartier per maand genoeg.
Stap 1: tel je netto inkomen op
Begin met wat er echt op je rekening binnenkomt. Niet je bruto salaris, niet de schaal uit je cao, maar het netto bedrag onderaan je loonstrook, waarvan de loonheffing al is ingehouden.
- Netto salaris uit loondienst
- Extra inkomsten: zzp-werk, verhuur, tweedehands verkopen
- Toeslagen en kinderbijslag
- Onregelmatig: een bonus of een belastingteruggave (deel het jaarbedrag door 12)
Twee uitzonderingen. Je vakantiegeld, wettelijk 8% van je bruto jaarsalaris en meestal in mei in één keer uitbetaald, tel je niet mee als gewoon maandinkomen; daarover meer bij de fouten. En geld dat een vriend je via Tikkie terugbetaalt voor een etentje, is geen inkomen. Het is je eigen geld dat terugkomt.
Stap 2: zet al je vaste lasten op een rij
Dit zijn de uitgaven die je hoe dan ook betaalt. Trek ze af van je inkomen: dat is het vertrekpunt van je plan. Handig: de meeste vaste lasten gaan in Nederland via een incasso, dus op je afschrift herken je ze aan het woord Incasso en een machtigingskenmerk.
Vaste lasten in een Nederlands maandbudget.
| Categorie | Voorbeelden | Karakter |
|---|---|---|
| Wonen | Huur of hypotheek | Vast |
| Energie en water | Vattenfall, Eneco of Essent; je waterbedrijf | Bijna vast |
| Internet en telefoon | KPN, Ziggo, Odido | Vast |
| Zorgverzekering | De premie voor je basisverzekering, die je apart aan je zorgverzekeraar betaalt en niet via je loon | Vast |
| Andere verzekeringen | Inboedel, aansprakelijkheid, auto (een jaarpremie deel je door 12) | Per jaar of per maand |
| Leningen en achteraf betalen | Persoonlijke lening, autofinanciering, termijnen bij Klarna of Riverty | Vast |
| Abonnementen | Netflix, Videoland, Spotify, Basic-Fit | Vast |
Stap 3: zet sparen vooraan
Voordat je de rest verdeelt, zet je geld opzij. Al is het 5 tot 10% van je inkomen. Behandel het als een vaste last, niet als "wat er aan het eind overblijft". Dit heet betaal jezelf eerst: een periodieke overboeking naar je spaarrekening op de dag dat je salaris binnenkomt. Hoe je dat inricht, lees je in elke maand sparen; hoe groot je spaarpot moet worden, in een financiële buffer opbouwen.
Stap 4: verdeel de rest over variabele categorieën
Wat na vaste lasten en sparen overblijft, is je variabele budget. Dat verdeel je over boodschappen, vervoer, uit eten, kleding, vrije tijd en zorg die je zelf betaalt. Hoe je per categorie een bedrag kiest, staat in het volgende deel.
Stap 5: houd een buffer voor het onverwachte
Reserveer 5 tot 10% als categorie Overig of Onverwacht. Een kapotte fiets, een rekening van de tandarts, een verjaardagscadeau dat je vergeten was: er komt altijd iets tussendoor. Zonder buffer valt je plan om bij de eerste tegenvaller.
Vraag het gewoon aan Martia
Vraag in het Nederlands: "hoeveel heb ik deze maand al aan boodschappen uitgegeven?" Je krijgt antwoord uit je echte transacties, want je rekening wordt automatisch bijgewerkt. Zo draait je maandbudget op echte cijfers, niet op schattingen.
Hoe bepaal je een limiet per categorie?
Die vraag lijkt eenvoudig en is in de praktijk de moeilijkste. Hoeveel geef je uit aan boodschappen: € 400? € 700? Het antwoord hangt af van drie dingen: wat je werkelijk uitgaf, wat je belangrijk vindt en wat je verdient.
De historische methode: begin met je eigen cijfers
De beste basis voor een limiet is het gemiddelde van de afgelopen drie maanden. Neem je transacties, tel per categorie op wat je echt uitgaf en deel door drie. Laat een maand met vakantiegeld of een grote eenmalige aankoop buiten beschouwing, anders klopt het gemiddelde niet. Niet aannemen, nakijken.
Martia deelt je transacties automatisch in categorieën in en laat per categorie zien wat je de vorige maanden uitgaf. De cijfers voor je plan heb je dus al, zonder zelf te rekenen.
Referentiepunt: hoe een Nederlands huishouden gemiddeld uitgeeft
De eerste zeven regels laten zien hoe Nederlandse huishoudens hun consumptie in 2022 verdeelden, volgens Eurostat. Dat is een referentiepunt, geen norm: je eigen budget hangt af van waar je woont, met wie en hoe. De laatste twee regels zijn ons advies, geen statistiek.
Verdeling van de consumptie van Nederlandse huishoudens (Eurostat, tec00134, 2022), plus twee adviesregels van Martia.
| Categorie | Aandeel | Wat eronder valt |
|---|---|---|
| Wonen, water en energie | 23,4% van de consumptie | Huur of hypotheek, energie, water, onderhoud |
| Vervoer | 12,1% | Auto, brandstof, NS en OV, fiets |
| Voeding en alcoholvrije dranken | 11,7% | Boodschappen bij Albert Heijn, Jumbo, Lidl of Aldi |
| Recreatie en cultuur | 9,6% | Uitjes, hobby's, sport, bioscoop |
| Restaurants en hotels | 9,2% | Uit eten, bezorging via Thuisbezorgd, hotels |
| Kleding en schoenen | 5,1% | Kleding en schoenen |
| Zorg (eigen betalingen) | 3,3% | Apotheek, tandarts, brillen; zonder de premie van je basisverzekering |
| Sparen | Advies: minstens 10% van je inkomen | Buffer, doelen, later |
| Onverwacht | Advies: 5 tot 10% van je inkomen | Buffer voor de verrassingen van de maand |
Twee kanttekeningen. De percentages van Eurostat zijn aandelen van wat huishoudens uitgeven, niet van hun inkomen. En zorg lijkt met 3,3% klein, maar dat is alleen wat je zelf betaalt: de premie voor je basisverzekering valt in die statistiek buiten zorg, terwijl je hem in je eigen plan gewoon bij je vaste lasten zet. Om het naast je eigen inkomen te leggen: het mediane besteedbare inkomen van Nederlandse huishoudens was in 2022 € 31.600 per jaar, ongeveer € 2.633 per maand (CBS).
Wat doe je als een limiet te laag blijkt?
Ga je twee tot drie maanden achter elkaar over dezelfde limiet heen, dan ligt het waarschijnlijk aan de limiet, niet aan jou. Verhoog hem en compenseer in een categorie waar je steeds geld overhoudt. Een maandbudget moet je leven weergeven, niet een ideaalbeeld ervan.
Wil je dat elke euro een bestemming krijgt?
Met de potjesmethode geef je elk deel van je inkomen vooraf een eigen potje, zonder contant geld. Hoe dat met subrekeningen en een gekoppelde app werkt, lees je in de potjesmethode zonder contant geld.
Welke methodes zijn er om je maandbudget te verdelen?
Een verdeelmethode is een vaste regel die bepaalt welk deel van je inkomen waarheen gaat, zodat je niet elke maand opnieuw hoeft te beslissen. Drie veelgebruikte zijn de 50/30/20-regel, het nulbudget en betaal jezelf eerst. Ze verschillen in detail en in filosofie; kies de manier die bij je past.
De 50/30/20-regel
Voor wie: beginners die een eenvoudig startpunt zoeken.
De regel: 50% van je netto inkomen voor wat moet (wonen, boodschappen, vervoer, zorgpremie), 30% voor wat je wilt (uit eten, vrije tijd, hobby's) en 20% voor sparen en aflossen.
Valkuil: met hoge woonlasten is 50% voor wat moet niet genoeg. Een rekenvoorbeeld: bij een besteedbaar inkomen van € 2.633 per maand, het mediane huishoudinkomen volgens CBS over 2022, en een huur van € 1.100 gaat al bijna 42% naar wonen. Binnen de 50% blijft dan nog geen € 220 over voor boodschappen, energie, zorgpremie en vervoer. Dan moet de verdeling anders. Hoe, met rekenvoorbeelden in euro's, lees je in de 50/30/20-regel voor je huishoudbudget.
Het nulbudget
Voor wie: wie maximale controle wil, schulden aflost of een concreet doel heeft.
De regel: elke euro inkomen krijgt een bestemming, zodat inkomen min geplande uitgaven = 0. Geld voor slechte tijden is ook een categorie; die heet dan gewoon Noodfonds.
Valkuil: het kost meer tijd en discipline. Niet om mee te beginnen: leer eerst je uitgaven kennen en stap daarna over.
Betaal jezelf eerst
Voor wie: wie wil sparen, maar aan het eind van de maand nooit iets overhoudt.
De regel: zodra je salaris binnen is, gaat er automatisch een vast bedrag naar je spaarrekening. De rest geef je uit zoals je wilt. De volgorde draait om: eerst sparen, dan uitgeven.
Valkuil: het werkt alleen als het bedrag realistisch is en je het niet halverwege de maand terugboekt.
Met welke hulpmiddelen plan je je uitgaven per maand?
Om je uitgaven per maand te plannen heb je vier soorten hulpmiddelen: een spreadsheet, de potjesmethode, het inzicht in je bankapp en een app die je rekeningen automatisch inleest. Een hulpmiddel maakt je niet gedisciplineerd, maar een verkeerd hulpmiddel kan je discipline wel slopen: is het te ingewikkeld, dan laat je het snel vallen.
Een spreadsheet (Excel of Google Sheets)
De klassieker. Volledige controle, het werkt overal en Google Sheets is gratis. Het nadeel: je typt elke transactie zelf over, en daar gaat het meestal mis. Een paar dagen achterstand, een stapel pinbetalingen, en de zin is weg.
Wanneer kies je een spreadsheet? Als je graag zelf de opzet bepaalt, niet veel rekeningen hebt en echt iemand bent die elke dag transacties invoert. Twijfel je, lees dan huishoudboekje in Excel of een app.
De potjesmethode
Je verdeelt je geld over potjes: aparte rekeningen of subrekeningen per categorie. Is het potje uit eten leeg, dan is uit eten klaar tot de nieuwe maand. Eenvoudig en tastbaar. Bij bunq bijvoorbeeld budgetteer je met eigen potjes, subrekeningen waartussen je geld verschuift.
Het inzicht in je bankapp
De grote Nederlandse banken hebben gratis inzicht in hun eigen app of internetbankieren: bij ING Inzicht en Kijk Vooruit, bij Rabobank een huishoudboekje in de Rabo App, bij ABN AMRO inzicht met de functies van het vroegere Grip. Soms kun je er ook rekeningen bij andere banken aan toevoegen. Het blijft wel de omgeving van je bank: een overzicht met categorieën, geen gesprek over je geld.
Een app met automatische koppeling
Het duurzaamst, omdat het de grootste drempel weghaalt: het overtypen. Apps als Martia lezen je rekeningen via open banking (Enable Banking, onder de Europese PSD2-richtlijn) en halen je transacties automatisch op. Het indelen gebeurt vanzelf.
Het praktische effect: geen avond meer achter een spreadsheet, maar je overzicht bekijken of één vraag stellen. Je maandbudget werkt altijd met actuele cijfers.
Is dat veilig?
Als je een rekening aan Martia koppelt, geef je je bankwachtwoord nooit aan de app. Je bevestigt de koppeling bij je eigen bank, in je bankapp of met je gewone inlogmiddel. Martia krijgt alleen leestoegang: het kan geen betalingen doen en niets aan je rekening veranderen. De toestemming bevestig je uiterlijk elke 180 dagen opnieuw bij je bank (Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/2360). Welke banken Martia koppelt, zie je in de bankenlijst in de app voordat je iets koppelt.
Welke fouten maak je snel bij het plannen van je uitgaven?
Een maandbudget mislukt meestal door het ontwerp van het plan, niet door een gebrek aan discipline. Voordat je het jezelf kwalijk neemt: dit gaat het vaakst mis.
- Plannen op gevoel in plaats van op cijfers. "Ik geef denk ik zo'n € 350 per maand uit aan boodschappen" is geen goede basis. Kijk je transacties na: wat je echt uitgeeft, kan flink afwijken van wat je dacht. Begin met een maand kijken en plan daarna. Waar dat verschil meestal zit, lees je in waar blijft mijn geld.
- Jaarlasten vergeten. De jaarpremie van je autoverzekering, de APK, de aanslag van gemeente en waterschap, het eigen risico van je zorgverzekering, de vakantie, Sinterklaas en kerst. Dat zijn geen verrassingen, het zijn voorspelbare kosten. Daarvoor is de Twaalfdelen-regel van Martia: elke post die één keer per jaar komt, krijgt elke maand een twaalfde in je plan, op een aparte spaarrekening. Omgekeerd werkt het ook voor je vakantiegeld: dat komt één keer per jaar binnen, dus geef het vooraf een bestemming in plaats van het in mei te laten opgaan in de gewone maand.
- Te strenge limieten vanaf dag één. Gaf je de afgelopen drie maanden € 600 per maand uit aan boodschappen, dan is een plan van € 300 gedoemd te mislukken. Realisme gaat voor ambitie. Begin bij je werkelijke uitgaven en schaaf daarna bij, met 5 tot 10% per maand, niet met 50% in één keer.
- Tussendoor niet kijken. Je maakt het plan één keer, maar je kijkt er vaker naar: minstens één keer per week, kort. Zonder tussentijdse check merk je pas aan het eind van de maand dat je over je budget heen bent, als het te laat is om bij te sturen.
- Het plan opgeven na de eerste overschrijding. Een overschreden limiet is informatie, geen vonnis. € 100 meer aan boodschappen dan gepland? Noteer waarom. Pas de limiet aan als die onrealistisch was, of haal het bedrag uit een andere categorie. Maar gooi het plan niet weg: dat is het enige wat het echt laat mislukken.
De Twaalfdelen-regel van Martia
De Twaalfdelen-regel van Martia zegt: elke kostenpost die één keer per jaar komt, krijgt elke maand een twaalfde in je maandbudget. Tel je jaarlasten op, zoals de APK, het eigen risico, de aanslag van gemeente en waterschap, de vakantie en de feestdagen. Kom je uit op € 1.200 per jaar, dan zet je elke maand € 100 op een aparte spaarrekening. Komt de rekening, dan staat het geld er al, en valt je maand niet om.
Hoe helpt Martia je om je maandbudget bij te houden?
Martia is de AI met wie je in het Nederlands over je geld praat: het leest je rekeningen in en beantwoordt je vragen uit je echte transacties. De grootste zwakte van een klassiek budget is het gat tussen plan en werkelijkheid. Je maakt een mooi plan in Excel en weet de rest van de maand niet hoe je ervoor staat, omdat je geen zin hebt om transacties over te typen. Martia dicht dat gat.
Je rekening automatisch bijgewerkt
Martia leest je betaalrekening via open banking met Enable Banking, onder de PSD2-richtlijn. Je transacties komen vanzelf binnen, je hoeft niets in te voeren. Welke banken je kunt koppelen, zie je in de bankenlijst in de app.
Indelen zonder moeite
Martia deelt je transacties in op basis van de naam van de winkel of de ontvanger. Albert Heijn wordt boodschappen, Shell brandstof, Pathé vrije tijd en een incasso van Vattenfall energie. Klopt een categorie niet, dan verbeter je hem. Hoe dat werkt, lees je in automatisch uitgaven categoriseren.
Al je rekeningen op één plek
Een betaalrekening bij ING, een spaarrekening bij Rabobank en een en/of-rekening bij bunq? Dan wissel je al snel tussen drie apps. In Martia zie je de saldi en transacties van al je gekoppelde rekeningen samen, en je uitgaven per categorie over alle rekeningen heen. Zie ook meerdere bankrekeningen in één overzicht.
Vragen in plaats van grafieken
Je hoeft geen dashboard te lezen. Je vraagt het gewoon: "hoeveel heb ik deze maand al uitgegeven aan uit eten?", "hoeveel ging er in maart naar Thuisbezorgd?" of "wat houd ik over na de vaste lasten?" Martia antwoordt uit je echte transacties.
Martia: de AI met wie je over je geld praat
Je vraagt in het Nederlands, bijvoorbeeld "hoeveel gaf ik in maart uit aan boodschappen?" of "welke abonnementen lopen er nog?", en krijgt antwoord uit je echte transacties. Geen spreadsheet, niets overtypen. Martia kost € 9 per maand of € 59 per jaar.
Snelle aanbeveling
- Eenvoudigste methode: 50/30/20 — 50% wat moet, 30% wat je wilt, 20% sparen; pas de verdeling aan als je woonlasten hoog zijn.
- Snelste hulpmiddel: Martia — je rekening wordt automatisch bijgewerkt, transacties worden vanzelf ingedeeld en je stelt je vragen in het Nederlands.
- Voor beginners: Acht hoofdcategorieën — wonen, boodschappen, vervoer, zorg, vrije tijd, kleding, sparen en overig; verfijn later.
- Voor gevorderden: Het nulbudget — elke euro een bestemming, inkomen min uitgaven is nul; sterk als je schulden aflost.
Veelgestelde vragen
Hoe maak je een maandbudget, stap voor stap?
Een maandbudget is een besluit vooraf over hoeveel je aan elke categorie uitgeeft, voordat je begint met uitgeven. Stap voor stap: 1) tel je netto inkomen op, 2) trek je vaste lasten af, 3) zet sparen vooraan, 4) verdeel de rest over 8 tot 12 variabele categorieën, 5) houd 5 tot 10% buffer voor het onverwachte. Baseer je limieten op het gemiddelde van de afgelopen drie maanden, niet op je geheugen. Als referentie: Nederlandse huishoudens besteedden in 2022 volgens Eurostat 23,4% van hun consumptie aan wonen, water en energie, 12,1% aan vervoer en 11,7% aan voeding. Martia haalt je transacties op bij je bank, zodat je plan op echte cijfers draait in plaats van op schattingen.
Wanneer maak je het beste je budget voor de volgende maand?
Aan het eind van de lopende maand, in de laatste twee of drie dagen. Je weet dan wat je deze maand uitgaf en je herinnert je nog wat er gebeurde. Zet er meteen een moment bij in je agenda om aan het begin van de nieuwe maand je vaste lasten en incasso's na te lopen. Komt je salaris niet op de eerste binnen, laat je maand dan beginnen op de dag dat het op je rekening staat. Zo plan je met geld dat er echt is, en niet met geld dat pas over twee weken komt.
Wat doe je als je over de limiet van een categorie heen gaat?
Zie het niet als falen, zie het als informatie. Schrijf op waarom het gebeurde. Was het een eenmalige uitgave, zoals een verjaardagscadeau? Was de limiet te laag en moet hij omhoog? Of is het een patroon dat je wilt veranderen? Eén overschrijding maakt je maandbudget niet kapot. Het plan opgeven wel. Pas de limiet aan of haal het verschil uit een categorie waar je deze maand minder uitgaf, en kijk volgende maand of het weer gebeurt.
Hoeveel categorieën heeft een maandbudget nodig?
Acht tot twaalf. Te weinig en je ziet niet waar je geld heen gaat, te veel en je plan wordt onoverzichtelijk. Begin met acht hoofdcategorieën: wonen, boodschappen, vervoer, zorg, vrije tijd, kleding, sparen en overig. Verfijnen kan later, als je weet welke posten bij jou groot zijn. Werk je in een spreadsheet, houd het dan bij acht; een app die automatisch indeelt, kan meer categorieën aan zonder dat het jou extra werk kost.
Moet je elke euro plannen?
Nee. Plan de hoofdcategorieën en houd 5 tot 10% buffer voor het onverwachte. Alles tot op de euro plannen houdt niemand vol: niemand typt maandenlang elk kopje koffie over. Het doel van een maandbudget is overzicht, geen perfectie. Wat je wel precies plant, zijn je vaste lasten en je spaarbedrag, want die liggen vast. Boodschappen, uit eten en vrije tijd mogen een ruimer bedrag krijgen dat je na een paar maanden bijstelt.
Hoe plan je je uitgaven als je inkomen elke maand anders is?
Plan op je minimale veilige inkomen: het bedrag dat je ook in je slechtste maand verwacht. Zet in betere maanden het overschot op een aparte rekening voor je buffer of je doelen, en vul magere maanden daaruit aan. Dat werkt voor zzp'ers en freelancers, maar ook voor werknemers met wisselende uren. Martia houdt je transacties bij, hoe hoog je inkomsten die maand ook zijn.
Hoe lang duurt het om een maandbudget te maken?
Trek voor je eerste plan een uur uit, want je moet je gegevens bij elkaar zoeken. Daarna is een kwartier per maand genoeg: je neemt het vorige plan over en past aan wat veranderd is. Is je rekening gekoppeld aan een app als Martia, dan gaat het nog sneller, omdat je transacties al binnen zijn en al zijn ingedeeld. Dan gaat je kwartier niet op aan verzamelen, maar aan beslissen.
Hoe verdeel je je salaris over de hele maand?
De gebruikelijke volgorde: 1) tel je netto inkomen op, 2) trek je vaste lasten af: huur of hypotheek, energie, zorgpremie, verzekeringen en abonnementen (wonen, water en energie zijn volgens Eurostat samen al 23,4% van wat Nederlandse huishoudens uitgeven, 2022), 3) zet sparen vooraan, 5 tot 20% van je salaris, 4) verdeel de rest over variabele categorieën zoals boodschappen, vervoer, uit eten en kleding, 5) houd 5 tot 10% buffer. De volgorde telt: sparen komt vóór de variabele uitgaven, niet erna.
Wat doe je met je vakantiegeld in je maandbudget?
Tel het niet mee als gewoon maandinkomen. Vakantiegeld is wettelijk 8% van je bruto jaarsalaris, wordt elke maand opgebouwd en meestal in mei in één keer uitbetaald. Omdat het tegen het bijzondere tarief wordt belast, is het netto bedrag lager dan die 8% doet vermoeden. Bouw je maandbudget op je twaalf gewone salarissen en geef je vakantiegeld vooraf een bestemming: je jaarlasten, je buffer of de vakantie zelf.
Wat is een nulbudget?
Een nulbudget is een manier van plannen waarbij elke euro inkomen een bestemming krijgt, zodat inkomen min geplande uitgaven precies nul is. Geld voor slechte tijden is ook een categorie, die heet dan Noodfonds. Het is gedetailleerder dan de 50/30/20-regel en vraagt meer discipline, maar geeft volledige controle. Het past bij wie schulden aflost of voor een concreet doel spaart. Begin er niet mee in je eerste maand: leer eerst je uitgaven kennen.
Welke app helpt je om je uitgaven per maand te plannen?
Het duurzaamst is een app die je rekening automatisch bijwerkt, omdat die het overtypen weghaalt, het saaiste deel van budgetteren. In Nederland is dat onder meer Martia: de AI met wie je in het Nederlands over je geld praat, die je rekeningen via open banking (Enable Banking, PSD2) leest en je transacties automatisch indeelt, voor € 9 per maand of € 59 per jaar. Alternatieven zijn een spreadsheet, waarin je alles zelf invoert, of het inzicht in de app van je eigen bank, zoals Inzicht bij ING of het huishoudboekje in de Rabo App.
Bronnen
- Eurostat, tec00134: bestedingen van huishoudens naar bestedingsdoel (Nederland, gegevens over 2022), ec.europa.eu
- CBS (2024), Materiële welvaart in Nederland 2024: inkomen van huishoudens, longreads.cbs.nl
- CBS (2025), Besparingen huishoudens namen sterk toe in 2024, cbs.nl
- Wijzer in geldzaken (2026), Huishoudboekjes vergelijken, met de pagina's over ING, Rabobank en ABN AMRO, wijzeringeldzaken.nl
- bunq (2026), abonnementen voor particulieren, bunq.com
- Europese Commissie (2022), Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/2360, eur-lex.europa.eu