Krap bij kas zitten betekent dat je te weinig geld hebt voor wat je moet betalen: het Algemeen Nederlands Woordenboek omschrijft het als 'over onvoldoende financiële middelen beschikken; weinig geld hebben'. Je bent daarin niet de enige, want 38% van de huishoudens komt in 2026 moeilijk rond, tegen 32% in 2024 (Nibud, Geldzaken in de praktijk 2026). Geef je elke maand meer uit dan je verdient, begin dan niet met bezuinigen maar met een diagnose: het 72-uur Stopplan hieronder laat in drie dagen zien hoe groot je tekort is en waar het zit.
Het patroon is vaak hetzelfde. Aan het begin van de maand staat er genoeg op je rekening, rond de twintigste sta je rood of schuif je een betaling door naar achteraf betalen. Dat is geen gebrek aan wilskracht. Het is een tekort in je maandbudget, en een tekort kun je uitrekenen, begrijpen en stoppen. Dit artikel zegt ook eerlijk wanneer bezuinigen niet meer genoeg is en hulp beter werkt.
Het belangrijkste
- Krap bij kas betekent te weinig geld voor wat je moet betalen; 38% van de huishoudens komt in 2026 moeilijk rond (Nibud).
- Eén tegenvaller is iets anders dan elke maand tekort: alleen het tweede vraagt om het 72-uur Stopplan.
- Heb je nu geen geld meer, neem dan eerst contact op met je verhuurder, energieleverancier en zorgverzekeraar over een betalingsregeling, en bel bij twijfel gratis 0800-8115 (Nibud).
- Bespaar eerst op terugkerende kosten die je niet mist, dan op variabele uitgaven, en pas als laatste op basisbehoeften.
- Lenen lost een structureel tekort niet op; houdt het tekort aan, zoek dan gratis hulp via Geldfit of je gemeente.
Wat betekent krap bij kas?
Krap bij kas zijn, of krap bij kas zitten, betekent volgens het Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW) 'over onvoldoende financiële middelen beschikken; weinig geld hebben'. Het woordenboek geeft als voorbeeld 'Ik zit een beetje krap bij kas.' Het tegenovergestelde is goed bij kas zijn. Je schrijft het met een p: krap bij kas, niet krab bij kas.
Achter dezelfde woorden zitten twee heel verschillende situaties. Een eenmalige tegenvaller maakt deze maand krap; een structureel tekort maakt elke maand krap. Welke van de twee het is, bepaalt wat je moet doen.
Tijdelijk krap bij kas of een structureel tekort?
| Tijdelijk krap | Structureel tekort | |
|---|---|---|
| Oorzaak | Een eenmalige tegenvaller, zoals een reparatie of een hoge eindafrekening | Je vaste lasten en gewone uitgaven zijn samen hoger dan je inkomen |
| Zo zie je het op je afschrift | Eén grote afschrijving die de maand verstoort | Je saldo vlak voor je salaris is elke maand lager, of je staat elke maand rood |
| Wat helpt | Je buffer, of een betalingsregeling voor die ene rekening | Het 72-uur Stopplan, daarna gericht bezuinigen |
| Lenen? | Hooguit kort, en alleen als je het binnen een paar maanden terugbetaalt | Nee: dan schuif je het tekort alleen op |
| Begin bij | Ik heb geen geld meer: wat nu? | Het 72-uur Stopplan |
Is het deze maand acuut, begin dan bij de eerste hulp hieronder. Gebeurt het elke maand, ga dan meteen naar het 72-uur Stopplan.
Hoeveel huishoudens zitten krap bij kas?
Bijna 4 op de 10. Volgens het Nibud-onderzoek Geldzaken in de praktijk 2026 komt 38% van de huishoudens moeilijk rond, tegen 32% in 2024. Het Nibud ondervroeg daarvoor online 2.515 mensen van 18 tot en met 75 jaar, tussen 16 april en 6 mei 2026.
Krap bij kas in Nederland (Nibud, 2026)
Bronnen: Nibud, Geldzaken in de praktijk 2026
Het raakt niet iedereen even hard. Van de huishoudens met een laag inkomen komt 62% moeilijk rond, van de huurders 56% en van de huishoudens met een wisselend inkomen 51%. Ook de zorgen nemen toe: 33% maakt zich regelmatig tot altijd zorgen over geld, tegen 27% in 2024 (Nibud, 2026). Kijk je daardoor liever niet meer naar je saldo, lees dan over geldstress en het struisvogeleffect.
Gevraagd wat ze doen als ze niet rondkomen, noemt 59% het spaargeld aanspreken en 50% bezuinigen op noodzakelijke uitgaven zoals voeding, zorg of sociale activiteiten; 8% noemt lenen bij een bank (Nibud, 2026). Eten en zorg zijn precies de plek waar je als laatste wilt snijden. Het plan in dit artikel begint daarom bij kosten die je niet mist. Is je inkomen zelf te laag voor je huishouden, lees dan ook rondkomen met een laag inkomen.
Hoe weet je dat je meer uitgeeft dan je verdient?
Je geeft meer uit dan je verdient als je uitgaven in een maand hoger zijn dan je netto-inkomen in diezelfde maand. Op je rekening zie je dat zelden meteen: eerst verdwijnt je buffer, dan betaal je gewone boodschappen met je creditcard of roodstand, en daarna komen de achteraf-betaalfacturen binnen.
Welke signalen negeer je makkelijk?
Herken je twee of meer van deze signalen, dan heeft je budget waarschijnlijk een tekort. Ze zeggen niets over wie je bent, alleen dat de rekensom niet klopt.
- Je saldo vlak voor je salaris is elke maand iets lager dan de maand ervoor, zonder grote aankopen.
- Je staat elke maand eerder en dieper rood (wat je dan doet).
- Je betaalt dagelijkse dingen als boodschappen of tanken met je creditcard of vanuit roodstand.
- Je lost je creditcard niet in één keer af, omdat het totaal niet meer uit je salaris past.
- Je kiest bij webshops vaker voor achteraf betalen via Klarna, Riverty of in3 om de betaling naar volgende maand te schuiven.
- Je telt vanaf de twintigste de dagen tot je salaris en weet dat je het zonder lenen niet haalt.
Achteraf betalen maakt een tekort extra lastig te zien. De betaling komt pas weken later als incasso van de aanbieder op je afschrift, bijvoorbeeld als 'SEPA Incasso KLARNA' of 'RIVERTY', los van de aankoop zelf. Zo lijkt de maand rond te komen terwijl de volgende maand al deels is uitgegeven. Lukt het betalen dan niet op tijd, lees dan wat er gebeurt als je Klarna te laat betaalt.
Ik heb geen geld meer: wat moet ik nu doen?
Betaal deze week eerst wat de grootste gevolgen heeft als het blijft liggen, en neem contact op met je schuldeisers voordat er aanmaningen komen. Het Nibud geeft daarbij geen vaste volgorde, maar zegt: kies bewust welke rekeningen je nu betaalt en welke later (Nibud, Moeite met rondkomen, 2026). Deze vijf stappen helpen je de eerste week door.
- Zet op een rij wat er nog moet. Schrijf op welke rekeningen deze maand nog komen, hoe hoog ze zijn en wanneer ze worden afgeschreven.
- Bel over je vaste lasten. Neem zo snel mogelijk contact op met je woningcorporatie of verhuurder, je energieleverancier en je zorgverzekeraar. Volgens het Nibud kun je vaak een betalingsregeling treffen.
- Reageer op elke aanmaning. Betaal meteen als het kan, of leg de afzender je situatie uit en vraag om een betalingsregeling (Nibud, 2026).
- Vraag gratis hulp. Bel 0800-8115 van Geldfit (maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 21.00 uur, als je wilt anoniem) of meld je bij je gemeente. Schuldhulp van de gemeente is gratis, en dreigt huisuitzetting of afsluiting van gas, water of elektriciteit, dan moet de gemeente je binnen 3 dagen na je melding helpen (Rijksoverheid, 2026).
- Regel je boodschappen. Lukt ook dat niet meer, lees dan wat je kunt doen als je de boodschappen niet meer kunt betalen.
Zodra de acute week voorbij is, begin je aan het 72-uur Stopplan hieronder. Dan zoek je uit waarom het geld op was, zodat het volgende maand niet opnieuw gebeurt.
Waarom geef je meer uit dan je verdient, ook als je oplet?
Een maandelijks tekort hoeft niet uit één grote beslissing te komen: een reeks kleine lekken die samen boven je inkomen uitkomen, is genoeg. Van de huishoudens die moeilijk rondkomen, noemt 43% als reden dat de uitgaven stijgen terwijl het inkomen gelijk blijft of daalt, en 37% hoge vaste lasten (Nibud, 2026). Een bekend mechanisme is levensstijlinflatie: je uitgaven groeien vanzelf mee met je inkomen, tot er niets meer overblijft. Twee andere mechanismen zijn minder bekend, en juist die verstoppen een tekort.
Waarom zie je terugkerende kosten niet?
Abonnementen, verzekeringen, sportschool en apps worden automatisch afgeschreven via SEPA-incasso, op verschillende dagen en soms van verschillende rekeningen. Je ziet nooit het totaal, dus je reageert er ook niet op. Meer hierover lees je in te veel geld kwijt aan abonnementen. Een lijstje maken levert vaak een verrassing op.
Waarom maken open kredietkanalen het erger?
Creditcard, roodstand, doorlopend krediet en achteraf betalen laten je geld uitgeven dat je niet hebt. Je 'beschikbare' budget lijkt daardoor veel groter dan je inkomen. Je hoofd behandelt die ruimte als jouw geld. De bank niet. Wat dat bij een roodstand kost, lees je in wat rood staan per bank kost.
Mythe en werkelijkheid: wilskracht
Mythe: 'Ik geef te veel uit omdat ik zwak ben. Met meer discipline was het opgelost.'
Werkelijkheid: van de huishoudens die moeilijk rondkomen, noemt 12% als reden 'omdat ik mijn geld te makkelijk uitgeef'; 43% noemt stijgende uitgaven bij een gelijk inkomen en 37% hoge vaste lasten (Nibud, Geldzaken in de praktijk 2026). Een tekort is meestal een rekensom, geen karaktertrek. Wat helpt is een omgeving waarin je minder op wilskracht hoeft te leunen: automatische overboekingen, heldere grenzen en één overzicht van al je rekeningen.
Wat is het 72-uur Stopplan en hoe werkt het?
Het 72-uur Stopplan is een vaste volgorde van drie stappen voor de eerste drie dagen nadat je je tekort ziet. Elke stap duurt ongeveer een dag en levert één concreet resultaat op. Het doel is niet om al te bezuinigen, maar om te weten waar je moet bezuinigen.
- Zet al je saldi op één plek (0 tot 24 uur). Wat je hebt min wat je verschuldigd bent, is je nettopositie.
- Maak een lijst van je vaste lasten (24 tot 48 uur). Elke terugkerende betaling uit drie maanden afschriften.
- Vind het grootste lek (48 tot 72 uur). Inkomen min vaste lasten, en dan de drie grootste lekken.
Stap 1 (0 tot 24 uur): hoe zet je al je saldi op één plek?
Log in bij elke bank waar je een rekening hebt. Noteer het huidige saldo van elke betaalrekening en spaarrekening, en ook van je creditcard, roodstand, doorlopend krediet, persoonlijke lening en openstaande achteraf-betaalfacturen. Echt alles, zonder iets over te slaan. Tel het daarna op in twee groepen:
- A, wat je hebt: de optelsom van alle rekeningen die positief staan.
- B, wat je verschuldigd bent: de optelsom van creditcards, roodstand, leningen en achteraf-betaalschulden.
A min B is je werkelijke nettopositie. Misschien zie je dat getal nu voor het eerst; vanaf hier wordt het alleen maar duidelijker. Heb je meerdere banken, dan helpt meerdere bankrekeningen in één overzicht.
Stap 2 (24 tot 48 uur): welke vaste lasten heb je echt?
Open je afschriften van de laatste drie maanden en noteer elke terugkerende betaling: huur of hypotheek, energie, water, gemeentelijke belastingen, internet, telefoon, zorgverzekering, andere verzekeringen, aflossingen, abonnementen, sportschool, kinderopvang. Een lijst met vaste lasten helpt als geheugensteun. Zoek vooral naar regels met 'SEPA Incasso' of 'Doorlopende incasso', want dat zijn de afschrijvingen die zonder jouw beslissing elke maand terugkomen. Vergeet de achteraf-betaalincasso's niet.
Zie je een afschrijving die je niet herkent, zoek dan eerst uit van wie die is. Een incasso die je niet meer wilt, kun je laten stoppen; hoe dat per bank gaat, staat in automatische incasso stopzetten.
Stap 3 (48 tot 72 uur): waar zit het grootste lek?
Netto-inkomen per maand min de som van je vaste lasten is je echte ruimte om van te leven. Is dat getal positief maar kom je toch niet rond, dan zit het probleem in je variabele uitgaven zoals boodschappen, uit eten en impulsaankopen. Is het getal negatief, dan zit het probleem in je vaste kosten en gaat bezuinigen op koffie het niet oplossen. Kies daarna de drie grootste lekken en schrap eerst wat je kunt schrappen zonder dat je dagelijks leven verandert.
Voorbeeld: een alleenstaande met € 2.400 netto
- Netto-inkomen: € 2.400 per maand
- Huur: € 1.000
- Energie, internet en telefoon: € 400
- Zorg- en andere verzekeringen: € 250
- Abonnementen en sportschool: € 150
- Achteraf-betaalincasso's: € 200
- Boodschappen en overige variabele uitgaven: € 700
De vaste lasten zijn samen 1.000 + 400 + 250 + 150 + 200 = € 2.000. Van het inkomen van € 2.400 blijft € 400 over voor boodschappen en de rest. Er gaat € 700 naar uit, dus het tekort is € 300 per maand. De vaste ruimte is positief, dus het lek zit niet in de huur. Gaat de helft van de abonnementen eruit (€ 75) en de helft van de achteraf-betaalaankopen (€ 100), dan daalt het tekort naar € 125 zonder dat er op eten wordt bespaard.
Dit onderscheid is de kern van het plan. Wie meteen op boodschappen gaat besparen terwijl het echte lek in abonnementen of aflossingen zit, staat na een paar weken weer op hetzelfde punt. Na 72 uur weet je waar het lek zit; de volgende stap is een begroting maken die je elke maand naast je afschrift legt. Stap 1 en 2 zijn met losse bankapps en een spreadsheet veel uitzoekwerk. Martia verkort dat: het leest je transacties via open banking, zet ze in categorieën en je vraagt in de chat gewoon 'welke vaste lasten betaal ik elke maand?'.
Hoe ga je de drie weken daarna minder geld uitgeven?
Minder geld uitgeven lukt het best met één taak per week: eerst wat vanzelf afschrijft, dan de kanalen naar nieuwe schulden, dan een kleine buffer. Het doel is een maand afsluiten op nul of in de plus.
Week 1: welke terugkerende kosten kun je schrappen?
Pak de lijst uit stap 2 en schrap wat je kunt missen: ongebruikte streamingdiensten, dubbele verzekeringen, een duurder betaalpakket dan je nodig hebt, een loterij die elke maand afschrijft en een telefoonabonnement met meer data dan je gebruikt. Voor bijna alle abonnementen geldt volgens de wet een opzegtermijn van maximaal 1 maand (ACM, 2026). Hoe je abonnementen opzeggen het snelst aanpakt, lees je apart.
Week 2: hoe sluit je de kanalen naar nieuwe schulden?
Elk open kredietkanaal is een mogelijke terugval in het tekort, want zolang het openstaat, belandt elke onverwachte uitgave daar.
- Creditcard: verlaag de limiet of zeg de kaart op als je hem niet in één keer aflost.
- Roodstand: vraag je bank of je de roodstandlimiet kunt verlagen.
- Achteraf betalen (Klarna, Riverty, in3, Billink): kies bij het afrekenen voor iDEAL en verwijder opgeslagen betaalgegevens bij webshops.
- Leningen: gewoon doorbetalen, maar geen nieuwe lening of krediet afsluiten.
Week 3: waarom nu al een kleine buffer?
Zet een paar tientjes per keer op een aparte spaarrekening. Zonder buffer komt elke kapotte wasmachine weer op je creditcard. Hoe groot die buffer moet worden, lees je in financiële buffer opbouwen, en hoe je daarna met weinig geld begint te sparen in een aparte gids.
Waar kun je het meeste geld op besparen?
Het meeste bespaar je meestal op terugkerende kosten die je niet mist, zoals ongebruikte abonnementen, dubbele verzekeringen en een te duur telefoonabonnement: je zegt ze één keer op en ziet het verschil daarna elke maand terug. Daarna komen flexibele uitgaven, en pas als laatste basisbehoeften. Koffie to go laten staan kost veel moeite en levert weinig op. Kijk daarom eerst naar uitgaven die je niet eens als 'aankoop' ervaart.
Volgorde van bezuinigen, van makkelijk naar moeilijk
| Categorie | Hoeveel pijn | Wanneer | Waar zie je het op je afschrift |
|---|---|---|---|
| Ongebruikte abonnementen en streaming | Geen | Eerst | 'SEPA Incasso' of 'Doorlopende incasso', elke maand dezelfde naam |
| Dubbele verzekeringen, duur betaalpakket | Geen | Eerst | Incasso van de verzekeraar; 'kosten betaalpakket' van je bank |
| Een te duur telefoon-, internet- of energiecontract | Weinig | Eerst | Maandelijkse incasso van je provider of energieleverancier |
| Uit eten en bezorging (Thuisbezorgd, Uber Eats) | Gemiddeld | Tweede ronde | iDEAL- of kaartbetaling; soms staat er een betaaldienst (Mollie, Adyen) in plaats van de winkel |
| Impulsaankopen online (bol, Zalando, Vinted) | Gemiddeld | Tweede ronde | iDEAL, of weken later een incasso van Klarna of Riverty |
| Taxi en losse ritjes (Uber, Bolt) | Gemiddeld | Tweede ronde | Betalingen aan Uber of Bolt met je pas of creditcard |
| Boodschappen | Gemiddeld | Slimmer kiezen, niet minder eten | Pinbetalingen bij de supermarkt (BEA of BA) |
| Woonlasten | Hoog | Alleen als de rest niet genoeg is | Overboeking of incasso van verhuurder of hypotheek |
| Medicijnen en zorg | Hoog | Niet aankomen | Apotheek, zorgverzekeraar |
Waarom deze volgorde? Snijden in de basis voelt als straf, en straf houdt niemand lang vol. Wie eerst het onzichtbare lek dicht, houdt energie over voor de moeilijkere stappen, als die nog nodig zijn. Per categorie kun je verder: bij je vaste lasten, bij een te hoge energierekening en bij de goedkoopste supermarkt.
Hoe kun je snel geld besparen?
Deze vijf bespaartips vragen geen grote beslissingen:
- Zeg op wat je niet gebruikt. Streaming, apps, een tweede sportschool: elke maand dat het doorloopt, betaal je ervoor.
- Leg je verzekeringen naast elkaar. Het Nibud raadt aan te kijken of je ergens dubbel verzekerd bent; je zorgverzekering kun je wel maar één keer per jaar aanpassen (Nibud, 2026).
- Verwijder opgeslagen betaalgegevens. Moet je bij elke aankoop opnieuw met iDEAL betalen, dan zit er een extra moment tussen 'in winkelwagen' en 'betaald'.
- Stel uit wat kan wachten. Het Nibud geeft als voorbeeld een nieuwe bank voor je woonkamer: zolang de oude nog meekan, kan die aankoop wachten.
- Kies in de supermarkt anders. Volgens het Nibud kun je daar soms eenvoudig besparen door andere keuzes te maken (Nibud, 2026). Denk aan het huismerk of een andere winkel.
Vraag Martia waar je tekort zit
Vraag in het Nederlands: 'Hoeveel kwam er vorige maand binnen en hoeveel ging eruit?' of 'Welke incasso's gaan er elke maand van mijn rekening af?' Martia antwoordt uit je eigen transacties, zodat je het uitzoekwerk van stap 2 grotendeels in een gesprek doet.
Verdien je te weinig of geef je te veel uit?
Ligt je netto-inkomen onder de armoedegrens voor jouw huishouden, dan is je inkomen het probleem en helpt bezuinigen maar beperkt; ligt het erboven, dan zit het tekort meestal in de verhouding tussen vaste lasten en uitgaven. Het CBS meet dat met de armoedegrens die CBS, Nibud en SCP samen ontwikkelden.
Armoedegrens per huishouden, netto per maand (CBS, cijfers over 2024)
| Huishouden | Armoedegrens per maand |
|---|---|
| Alleenstaande | € 1.600 |
| Paar zonder kinderen | € 2.145 |
| Paar met twee kinderen onder 13 | € 2.625 |
| Alleenstaande ouder met twee kinderen onder 13 | € 2.215 |
Let op: de grens rekent voor een alleenstaande met een normbedrag voor huur van € 610. Het CBS kijkt bij armoede naar wat er overblijft na je werkelijke kosten voor wonen, energie en zorg, dus met een hogere huur kun je ook boven deze grens arm zijn (CBS, Leven in armoede 2025). Cijfers over 2025 verwacht het CBS in december 2026.
Ik kan niet rondkomen van mijn salaris: wat nu?
Laat je begroting zien dat je uitgaven hoger zijn dan je inkomsten, dan heb je volgens het Nibud twee opties: het maximale uit je inkomsten halen en kritisch naar je uitgaven kijken. Doe ze in deze volgorde: eerst minder uitgeven, dan meer verdienen. Een abonnement opzeggen doe je vandaag. Een loonsverhoging, een andere baan of een bijverdienste kost weken tot maanden voordat het echt geld oplevert.
Bovendien verdwijnt extra inkomen zonder grip op je uitgaven net zo makkelijk in hogere uitgaven. De volgorde draait alleen om als je vaste kosten al op een realistisch minimum zitten of je inkomen te laag is voor je huishouden. Dan zit het echte werk in inkomen, toeslagen en regelingen: het Nibud wijst daarvoor op de tool Bereken Je Recht. Kijk ook hoe je salaris zich verhoudt tot modaal en lees rondkomen met een laag inkomen.
Let op vakantiegeld
De meeste werknemers krijgen hun vakantiegeld in mei of juni (Rijksoverheid, 2026). Het voelt als extra ruimte, maar gebruik het niet om een structureel tekort te dichten, want dan heb je hetzelfde probleem een maand later weer. Zet het liever in je buffer of los er een dure schuld mee af. Hetzelfde geldt voor een eindejaarsuitkering of 13e maand.
Wat doe je als je elke maand rood staat?
Sta je elke maand rood, dan is je roodstand een symptoom van een tekort in je maandbudget en geen oplossing ervoor. Je betaalt rente over elke euro die je rood staat, en die rente mag sinds 1 januari 2026 niet hoger zijn dan 12% per jaar (Rijksoverheid, 2026). Je bent niet de enige: 30% van de huishoudens stond het afgelopen jaar regelmatig of een enkele keer rood, tegen 26% in 2024 (Nibud, 2026).
Heb je een limiet boven € 250, dan staat die bij het BKR geregistreerd, en loop je achter met terugbetalen, dan komt dat na 3 maanden bij je registratie (BKR, 2026). Lees daarover wanneer rood staan bij het BKR komt. De oplossing is dezelfde als bij elk tekort: eerst het 72-uur Stopplan, dan stap voor stap uit het rood komen.
Moet je lenen als je krap bij kas zit?
Meestal niet. Als je uitgaven steeds boven je inkomen liggen, schuift een lening het moment van de crisis alleen een paar weken op en komt er rente bij. Ook voor een lening geldt het maximum van 12% per jaar, en dat geldt ook voor flitskredieten met een looptijd korter dan 3 maanden; wie € 1.000 leent tegen 12%, betaalt € 120 rente per jaar (Rijksoverheid, 2026).
Een lening kan alleen zinvol zijn bij een eenmalige klap die je binnen een paar maanden terugbetaalt, of om dure schulden samen te voegen in één goedkopere. Lukt het na het Stopplan nog steeds niet, dan heb je hulp nodig, geen nieuw krediet.
Wanneer heb je geldproblemen die je niet alleen oplost?
Er is een punt waarop verder snijden alleen meer stress geeft. Dat punt herkennen is geen mislukking: op tijd hulp vragen voorkomt dat een oplosbaar probleem groot wordt. Dit zijn de signalen:
- Je hebt al je uitgaven nagelopen en toch blijft er elke maand niets of bijna niets over.
- Je kunt je rekeningen niet meer op tijd betalen, ook niet na bezuinigen.
- Je sluit een nieuwe lening af om een oude af te lossen.
- Er komen aanmaningen, incassobureaus of een deurwaarder aan de deur.
Lukt het ondanks alle tips niet om je rekeningen op tijd te betalen, vraag dan om hulp, zegt het Nibud. Bel gratis 0800-8115 van Geldfit, onderdeel van de onafhankelijke Stichting NSR, of meld je bij je gemeente. Gemeenten krijgen geld van de Rijksoverheid om inwoners gratis te helpen bij het oplossen van schulden, bijvoorbeeld met budgetadvies of schuldsanering (Rijksoverheid, 2026). Wil je vooral hulp bij je begroting, kijk dan wat een budgetcoach voor je kan doen. Zijn er al schulden, dan staat de aanpak stap voor stap in uit de schulden komen.
Hoe vraag je Martia waar je tekort zit?
Het grootste obstakel bij een tekort is niet motivatie maar zicht. Met twee banken, een creditcard en een paar achteraf-betaalfacturen moet je in meerdere apps inloggen en alles zelf optellen. Dat doe je één keer, misschien twee keer. Hoe je zelf uitzoekt waar je geld blijft, lees je apart.
Voor de rekeningen die je koppelt, haalt Martia dat obstakel weg. Het leest de transacties van die rekeningen via open banking (PSD2), met Enable Banking als koppeling en alleen-lezen toegang: het kan nooit een betaling doen of geld verplaatsen. Openstaande achteraf-betaalfacturen ziet het niet, en veel creditcards ook niet: bij ABN AMRO vallen creditcardrekeningen, ook die van International Card Services (ICS), buiten de PSD2-toegang (Enable Banking, 2026). De incasso's waarmee je ze vanaf een gekoppelde rekening betaalt, ziet het wel. Je stelt vragen in het Nederlands, zoals 'waar ging vorige maand het meeste geld heen?' of 'hoeveel ging er vorige maand naar Klarna en Riverty?', en krijgt een antwoord op basis van je echte transacties. Hoe veilig die koppeling is, lees je in wat is open banking en is het veilig.
Wat Martia wel en niet doet
Martia sorteert elke transactie in een categorie, telt uitgaven op en beantwoordt je vragen in de chat. Je stelt zelf je grenzen; Martia bewaart geen limiet en stuurt geen waarschuwing als je erover gaat. Wel krijg je één keer per week een e-mail met observaties. Martia staat in de App Store en op Google Play en werkt ook in de browser, met hetzelfde account. Via de website kost het € 1 voor de eerste 7 dagen en daarna € 6 per maand, in de App Store € 9 per maand of € 59 per jaar; een gratis versie is er niet.
Praat over je eigen maand
Vraag Martia 'Hoeveel heb ik vorige maand uitgegeven aan bezorging en uit eten?' en zie in de chat welk deel van je tekort daar zit.
Veelgestelde vragen
Ik geef meer uit dan ik verdien, wat moet ik als eerste doen?
Begin met een diagnose, niet met bezuinigen. Zet al je rekeningen en saldi op één plek, maak een lijst van alle vaste lasten zoals huur, verzekeringen, abonnementen en aflossingen, en trek die af van je netto-inkomen. Dat getal is je echte tekort. Pas daarna weet je wat je moet schrappen en hoeveel. Is het geld deze maand al op, regel dan eerst de rekeningen die niet kunnen wachten: neem contact op met je verhuurder, energieleverancier of zorgverzekeraar, want volgens het Nibud (2026) kun je vaak een betalingsregeling treffen.
Wat betekent krap bij kas?
Krap bij kas zijn of zitten betekent volgens het Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW) 'over onvoldoende financiële middelen beschikken; weinig geld hebben'. Je hebt dan minder geld dan je nodig hebt voor wat je moet betalen. Het tegenovergestelde is goed bij kas zijn. Krap bij kas kan tijdelijk zijn, door een eenmalige tegenvaller zoals een reparatie, of structureel, als je vaste lasten en gewone uitgaven samen elke maand hoger zijn dan je inkomen. Bij een tegenvaller helpt een buffer of een betalingsregeling; bij een structureel tekort zoek je eerst uit waar het geld heen gaat.
Is het krap of krab bij kas?
Het is krap bij kas, met een p. Zo staat de uitdrukking in het Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW) van het Instituut voor de Nederlandse Taal, met krap bij kas zitten als variant en 'Ik zit een beetje krap bij kas.' als voorbeeldzin. Krab bij kas, met een b, is een spelfout. De uitdrukking betekent dat je weinig geld hebt, volgens het ANW 'over onvoldoende financiële middelen beschikken'. Een uitdrukking met dezelfde betekenis is slecht bij kas zijn; het tegenovergestelde is goed bij kas zijn.
Hoeveel Nederlanders komen moeilijk rond?
Volgens het Nibud komt 38% van de huishoudens in Nederland moeilijk rond, tegen 32% in 2024 (Nibud, Geldzaken in de praktijk 2026). Bij jongvolwassenen van 18 tot en met 30 jaar is dat 54%, tegen 40% in 2024, en bij huishoudens met een laag inkomen 62%. Een kwart van de huishoudens kon het afgelopen jaar rekeningen niet betalen, en 41% heeft moeite met het betalen van de boodschappen. Het Nibud ondervroeg daarvoor online 2.515 mensen van 18 tot en met 75 jaar, tussen 16 april en 6 mei 2026.
Ik heb geen geld meer, wat nu?
Zet eerst op een rij welke rekeningen deze maand nog moeten en kies bewust wat je nu betaalt en wat later. Gaat het om vaste lasten, neem dan zo snel mogelijk contact op met je woningcorporatie of verhuurder, je energieleverancier en je zorgverzekeraar: vaak kun je een betalingsregeling treffen (Nibud, 2026). Reageer op elke aanmaning. Bel voor gratis hulp 0800-8115 van Geldfit, als je wilt anoniem, of meld je bij je gemeente. Dreigt huisuitzetting of afsluiting van gas, water of elektriciteit, dan moet de gemeente je binnen 3 dagen na je melding helpen (Rijksoverheid, 2026).
Wat moet je doen als je elke maand rood staat?
Zie je roodstand als een signaal dat je maandbudget een tekort heeft, niet als een oplossing. Je betaalt rente over het bedrag dat je rood staat, en die mag sinds 1 januari 2026 niet hoger zijn dan 12% per jaar (Rijksoverheid, 2026). Heb je een limiet boven € 250, dan staat die bij het BKR geregistreerd, en een betalingsachterstand komt na 3 maanden op je registratie (BKR, 2026). Zoek met het 72-uur Stopplan uit hoe groot het tekort is, schrap terugkerende kosten die je niet mist en stop met achteraf betalen.
Waar kun je het meeste geld op besparen?
Het meeste bespaar je meestal op terugkerende kosten die je niet mist, zoals ongebruikte abonnementen, dubbele verzekeringen en een te duur telefoon- of internetabonnement. Die zeg je één keer op en je ziet het verschil daarna elke maand terug. Voor bijna alle abonnementen geldt een opzegtermijn van maximaal 1 maand (ACM, 2026). Daarna komen flexibele uitgaven zoals bezorging, uit eten en impulsaankopen online. Basisbehoeften als boodschappen en zorg komen als laatste: daar bespaar je door slimmer te kiezen, bijvoorbeeld een andere supermarkt of het huismerk, niet door minder te eten.
Hoe kun je drastisch geld besparen?
Drastisch besparen lukt alleen bij grote vaste lasten: je woning, je auto, je verzekeringen en je abonnementen. Leg je verzekeringen naast elkaar en kijk of je ergens dubbel verzekerd bent; je zorgverzekering kun je wel maar één keer per jaar aanpassen (Nibud, 2026). Kijk ook of je internet- en tv-abonnement goedkoper kan. Snijden in eten en zorg is geen drastische besparing maar de laatste stap: gevraagd wat ze doen als ze niet rondkomen, noemt de helft van de ondervraagden al bezuinigen op zulke noodzakelijke uitgaven (Nibud, 2026).
Moet je geld lenen als je krap bij kas zit?
Meestal niet. Bij een structureel tekort schuift een lening het probleem een paar weken op en komt er rente bij. De rente op consumptief krediet mag sinds 1 januari 2026 maximaal 12% per jaar zijn, ook bij flitskredieten (Rijksoverheid, 2026); wie € 1.000 leent tegen 12%, betaalt € 120 rente per jaar. Een lening kan alleen zinvol zijn bij een eenmalige tegenvaller die je binnen een paar maanden terugbetaalt, of om dure schulden samen te voegen in één goedkopere. Kom je er zonder lening niet uit, bel dan gratis 0800-8115 van Geldfit of vraag hulp bij je gemeente.
Wat is het 72-uur Stopplan?
Het 72-uur Stopplan is een vaste volgorde van drie stappen voor de eerste drie dagen nadat je een tekort ziet. Dag 1: zet al je saldi en schulden op één plek. Dag 2: maak een lijst van alle terugkerende betalingen, inclusief incasso's en achteraf-betaalfacturen. Dag 3: trek je vaste lasten af van je netto-inkomen, zoek de drie grootste lekken en schrap eerst wat je kunt missen zonder je leven te veranderen. Het doel is niet om al te bezuinigen, maar om te weten waar je moet bezuinigen.
Wanneer moet ik hulp zoeken bij geldproblemen?
Zoek hulp als er na het nalopen van al je uitgaven elke maand geen of bijna geen ruimte overblijft, als je rekeningen niet meer op tijd kunt betalen, als je leent om oude schulden af te lossen of als er incassobureaus of een deurwaarder bij komen. Het Nibud raadt dan aan om contact op te nemen met je gemeente of 0800-8115 te bellen (Nibud, 2026). Dat nummer is van Geldfit: gratis en als je wilt anoniem. Gemeenten helpen inwoners gratis bij het oplossen van schulden (Rijksoverheid, 2026).
Kan Martia mijn uitgaven laten zien zonder dat het aan mijn geld komt?
Ja. Martia leest transacties via open banking met alleen-lezen toegang via Enable Banking, een erkende aanbieder van rekeninginformatiediensten; Martia heeft zelf geen vergunning. Het kan geen betalingen doen en geen geld verplaatsen. Je vraagt in de chat in het Nederlands waar je geld heen gaat, bijvoorbeeld welke incasso's er elke maand van je rekening afgaan. Martia staat in de App Store en op Google Play en werkt ook in de browser, met hetzelfde account. Via de website kost het € 1 voor de eerste 7 dagen en daarna € 6 per maand, in de App Store € 9 per maand of € 59 per jaar; een gratis versie is er niet.
Bronnen
- Instituut voor de Nederlandse Taal, Algemeen Nederlands Woordenboek, 'krap bij kas zijn' (geraadpleegd 16 oktober 2026), anw.ivdnt.org
- Nibud, Geldzaken in de praktijk 2026: rondkomen onder druk (juni 2026), nibud.nl
- Nibud, Meer huishoudens komen moeilijker rond (23 juni 2026), nibud.nl
- Nibud, Moeite met rondkomen (2026), nibud.nl
- Geldfit, een activiteit van Stichting NSR (2026), geldfit.nl
- Rijksoverheid, Waar moet ik schuldhulpverlening aanvragen? (2026), rijksoverheid.nl
- Rijksoverheid, Wat doet de gemeente om mij te helpen bij schulden? (2026), rijksoverheid.nl
- Rijksoverheid, Wat is kredietvergoeding en wat is het maximale kredietvergoedingspercentage? (2026), rijksoverheid.nl
- BKR, Kredietregistratie bij rood staan (2026), mijnkredietregistratie.nl
- CBS, Leven in armoede 2025 (december 2025), longreads.cbs.nl
- Rijksoverheid, Hoe hoog is mijn vakantiegeld? (2026), rijksoverheid.nl
- ACM ConsuWijzer, Abonnement opzeggen (2026), consument.acm.nl
- Enable Banking, Open Banking Specifics in the Netherlands (stand juni 2026, geraadpleegd 18 oktober 2026), enablebanking.com